نکات مهم در نگهداری و مراقبت از اتوکلاو دندانپزشکی
مثل یک اتومبیل و هر وسیله دیگری، اتوکلاو شما باید به درستی نگهداری و به صورت منظم و دوره ای بررسی شود تا از کارکرد درست آن مطمئن شوید. نتیجه این کار، افزایش راندمان، کاهش از کار افتادگی، افزایش طول عمر دستگاه و از همه مهمتر تضمین ایمنی محیط کار شما میباشد.
زمانی که شما وسایل را داخل اتوکلاو می گذارید، انتظار شما این است که به درستی کار کند. مراقبت های منظم پیشگیرانه کمک میکند مشکلات را قبل از وقوع شناسایی کنید. نگهداری و مراقبت از اتوکلاو چیزی بیشتر از این است که، اتوکلاو را بررسی کنید که ببینید درست کار می کند یا خیر.
در گام اول شما باید از کیفیت و اصالت اتوکلاو خود اطمینان حاصل نمایید که لازمه آن خرید اتوکلاو از مراجع تخصصی و معتبر می باشد.
چند وقت یکبار باید اتوکلاو را بررسی کرد؟
بهتر است بازدید و بررسی از اتوکلاو را براساس میزان استفاده واقعی آن (سیکل های انجام شده) به جای زمان به تنهایی، شروع کنیم.
برای مثال شما یک اتوکلاو دارید که هفته ای یک بار روشن میشود و پس از هربار استفاده خاموش میشود. در اینصورت در سال حدودا 50 سیکل انجام میشود و نیاز به بازدید در هر 3 ماه ندارد و بازدید های یکساله کفایت میکند. اما اگر اتوکلاو شما در هر روز 6 سیکل یا 5 روز از هفته کار میکند، بازدید و سرویس 3 ماهه بهترین انتخاب است.

عوامل محیطی آسیب زا به اتوکلاو
کیفیت بخار
حصول اطمینان از اینکه دستگاه با بخار اشباع و خشکی و سطح ذرات قابل قبول تغذیه می شود بسیار مهم و حیاتی است. ذرات ناخالصی ها باعث آسیب به شیرها و به دام افتادن بخار و در نتیجه خرابی زودرس میشود. یک فیلتر بخار ساده میتواند این مشکل را حل بکند.
کیفیت آب
آب با درجه سختی بالا که میزان کلسیم کربنات آن بالا باشد باعث رسوب و جرم گرفتن اجزاء مختلف اتوکلاو شده و باعث عملکرد نامناسب و کاهش طول عمر اتوکلاو دندانپزشکی میشود. ترکیبات کلر دار موجود در آب میتوانند حتی به استیل ضد زنگ نیز آسیب بزنند و سبب خوردگی آن شوند.
چگونه خودتان از اتوکلاو نگهداری و مراقبت کنید؟
- برای نگهداری مناسب autoclave خود، به صورت منظم تمام سطوح خارجی را با دستمال نرم که با شوینده های خنثی و معمولی مرطوب شده اند، تمیز کنید. (به هیچ عنوان از مواد خورنده یا ساینده استفاده نکنید)
- از مسواک های سیمی یا هر وسیله ای که مواد ساینده دارد برای تمیز کردن اجزاء فلزی استفاده نکنید.
- قبل شروع هر سیکل با یک پارچه نرم مرطوب عایق درب ها را کاملا پاک کنید.
- تشکیل لکه های سفید در کف چمبر اتوکلاو نشانگر این است که از آب خالص با کیفیت پایین استفاده کرده اید.
نگهداری و مراقبت روتین از اتوکلاو دندانپزشکی
علاوه بر سرویس های دوره ای اتوکلاو توسط تکنسین، دندانپزشک یا پرسنلی که روزانه مستقیما با اتوکلاو کار میکنند میتوانند با رعایت یکسری نکات و اقدامات مهم، از کارکرد درست دستگاه اطمینان حاصل کنند.
به یاد داشته باشید: تمامی اقدامات باید زمانی که دستگاه سرد و خاموش است انجام شود و همچنین دستگاه باید از برق قطع شود.
تمیز کردن محفظه استریلیزاسیون و در اتوکلاو
بصورت معمول استفاده از اتوکلاو باعث ایجاد رسوباتی به خصوص در کف محفظه میشوند که البته طی یک فرآیند خیلی سریع قابل پاک شدن هستند:
- دستگاه را خاموش و تمام اجزای داخل اتوکلاو مثل سینی و سبد ها را خارج کنید.
- با یک اسفنج یا پارچه نرم که فقط آب مقطر و خالص بدون شوینده و ضدعفونی کننده مرطوب شده، محفظه را تمیز کنید.
- همه جای محفظه اتوکلاو را مخصوصا در، کف اتوکلاو و شیار و چین ها که مستعد رسوب گرفتن هستند را تمیز کنید.
- عایق در اتوکلاو را با همان نکاتی که گفته شد آن را تمیز کنید.تا باعث از بین رفتن سیل و کاهش فشار اتوکلاو نشود.
تمیز کردن مخزن آب
بصورت کلی:
- مخزن آب را خالی کنید.
- مخزن فاضلاب داخلی را خالی کنید.
- این مخازن یک پوشش یا در دارند که باید آن را بردارید تا بتوانید به مخازن دسترسی پیدا کنید.
- با استفاده از اسفنج، رسوبات و ناخالصی هایی را که به طور معمول بر روی دیوارها و کف آن می نشینند، تمیز کنید.
- فیلترها را بردارید و آنها را تمیز کنید. پس از آخرین عملیات، فیلترها را دوباره وارد کرده و مخزن را دوباره پر کنید.
- یک چرخه استریلیزاسیون را بدون بارگیری وسایل اجرا کنید.
نگهداری و مراقبت از شیر (سوپاپ) اطمینان
این عمل را نیز بر اساس دستور سازنده دستگاه خود اجرا کنید. به طور کلی:
به شیر اطمینان مونتاژ شده که معمولا در پشت دستگاه می باشد دسترسی پیدا کنید. درپوش بالای سوپاپ را در جهت خلاف جهت عقربه های ساعت باز کنید، تا زمانی که به انتهای حرکت رسیده و شیر آزادانه کار کند. درپوش را به حالت اولیه برگردانید، آن را دوباره پیچ کنید و این کار را حداقل چند بار تکرار کنید.
تنظیم سیستم بسته شدن دستگاه
سیستم بسته شدن دستگاه به دلیل کارکرد قطعات مکانیکی و سایش و از بین رفتن خاصیت سیل کنندگی، نیاز به تنظیم دوره ای دارند. این موضوع از آنجایی اهمیت دارد که اگر دستگاه به خوبی سیل و مهر و موم نشود از افزایش فشار درست autoclave جلوگیری میکند ونتایج سیکل استریلیزاسیون را به خطر می اندازد.
زنگ زدگی
زنگ زدن سطوح مختلف اتوکلاو یا وسایل فلزی که استریل می شوند ناشی از ورود یک وسیله زنگ زده به اتوکلاو است که میتواند از هر جنسی باشند (استیل ضد زنگ یا استیل نرمال). این اتفاق باعث ایجاد گالوانیزیشن میشود.
تنها از آب مقطر با کیفیت بالا استفاده کنید.
تشکیل حلقه های تیره در محفظه
حلقه های سیاهی که ممکن است در داخل محفظه استریل دیده شود معمولا به خاطر بقایای روغن و یا کثیفی اینسترومنت است که در طول فرآیند استریلیزاسیون وارد چرخه هیدرولیک اتوکلاو میشوند. در طول فرایند یک سیکل نرمال، اتوکلاو می تواند این مواد باقی مانده را وارد boiler دستگاه بکند.
در صورت مشاهده این حلقه های تیره مطمئن شوید وسایل به خوبی پاک میشوند و بیش از حد روغن کاری نشده باشند و به صورت منظم سطوح محفظه را پاک و تمیز کنید.
ارور های دستگاه
در بسیاری از موارد خود دستگاه، بر روی نمایشگر اخطار کارکرد نادرست و وجود مشکل را گزارش میکند. اگر این اتفاق رخ داد بدون تاخیر با واحد پشتیبانی دستگاه خود تماس بگیرید. حتی یک اشکال کوچک، اگر نادیده گرفته شود میتواند مشکلات بیشتری برای اتوکلاو ایجاد کند.
توضیحات تکمیلی [لینک ویدیو]
جمع بندی
نگهداری و مراقبت درست از اتوکلاو یک اقدام مهم برای استریلیزاسیون درست وسایل شما و حفظ ایمنی و سلامت دندانپزشک، پرسنل و بیماران است. در پایان این چند نکته را همیشه به یاد داشته باشید:
- خرید از یک مرجع و تامین کننده معتبر
- تمیز کردن به صورت روتین
- استفاده از آب مقطر و با کیفیت
- مشاهده منظم دستگاه جهت شناسایی سایش یا زنگ زدگی و…
- کالیبره کردن دستگاه
- دنبال کردن دفترچه راهنمای محصول
رسادنت یک مارکت پلیس تخصصی در حوزه دندانپزشکی میباشد.در رسادنت بستری برای خرید و فروش مواد ، ابزار و تجهیزات دندانپزشکی از جمله اتوکلاو ایجاد شده است شما دندانپزشکان عزیز میتوانید محصولات و فروشگاه های مختلف را باهم مقایسه کرده و در نهایت محصول موردنظر خود را با بهترین قیمت و کیفیت خریداری بفرمایید.
