اسکن هسته ای قلب بهتر است یا آنژیوگرافی؟ بررسی کامل و جامع!
اسکن هسته‌ای قلب بهتر است یا آنژیوگرافی؟ اگر پزشک یکی از این دو روش را برای بررسی سلامت قلب شما پیشنهاد کرده باشد، حتماً می‌خواهید بدانید کدام‌یک اطلاعات دقیق‌تری در اختیار او می‌گذارد و آیا می‌توان با انجام یک آزمایش، از دیگری بی‌نیاز شد. پاسخ به این پرسش به وضعیت و شرایط بیمار بستگی دارد.
اسکن هسته‌ای قلب و آنژیوگرافی از دو زاویه متفاوت وضعیت قلب را بررسی می‌کنند؛ از این رو، انتخاب میان آن‌ها به علائم بیمار، احتمال بیماری عروق کرونر و نتایج بررسی‌های قبلی وابسته است. در ادامه تفاوت این دو روش را از نظر دقت تشخیصی، میزان تهاجمی بودن، کاربرد و شرایط تجویز بررسی می‌کنیم.
اسکن هسته ای قلب چیست؟
وقتی پزشک به مشکل خون‌رسانی قلب مشکوک باشد، اسکن هسته ای را پیشنهاد می‌دهد. این آزمایش کمک می‌کند مشخص شود خون به اندازه کافی به بخش‌های مختلف عضله قلب می‌رسد یا قسمتی از آن با کمبود خون‌رسانی روبه‌روست. برای انجام اسکن مقدار کمی رادیودارو به بدن تزریق می‌شود و دوربین از آن تصویر می‌گیرد.
تفاوت میزان جذب رادیودارو در قسمت‌های مختلف قلب نواحی مشکوک را نشان می‌دهد. حتی اگر بیمار در حالت استراحت مشکل مشخصی نداشته باشد، پزشک می‌تواند وضعیت خون‌رسانی قلب او را دقیق‌تر بررسی کند.
شاید برایتان سؤال باشد که چرا اسکن هسته‌ای قلب گاهی در دو مرحله انجام می‌شود. پزشک تصاویر قلب را در زمان استراحت و هنگام فعالیت با هم مقایسه می‌کند تا ببیند افزایش نیاز قلب به خون، چه تغییری در خون‌رسانی ایجاد می‌کند.
برای ایجاد این شرایط در بهترین مرکز اسکن قلب در تهران وابسته به تجهیزات موجود ممکن است روی تردمیل راه بروید. سپس دوربین تصاویر لازم را ثبت می‌کند و پزشک نتیجه را بررسی می‌کند.
آنژیوگرافی قلب چیست؟
اگر پزشک بخواهد داخل رگ‌هایی را که خون را به عضله قلب می‌رسانند با جزئیات ببیند، ممکن است آنژیوگرافی قلب را تجویز کند. این روش به او اجازه می‌دهد محل تنگی یا انسداد عروق کرونر را بررسی کند و شدت مشکل را بسنجد.
برای خیلی از بیماران شنیدن نام آنژیوگرافی با نگرانی از درد همراه است؛ اما این روش معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. بر اساس این منبع، پزشک لوله‌ای باریک به نام کاتتر را از طریق رگ مچ دست یا کشاله ران وارد می‌کند و آن را تا عروق قلب پیش می‌برد. سپس ماده حاجب تزریق می‌شود تا رگ‌ها در تصاویر اشعه ایکس قابل مشاهده باشند.
حتی در بعضی موارد، اگر شرایط بیمار مناسب باشد و تنگی به درمان نیاز داشته باشد، امکان باز کردن رگ با آنژیوپلاستی و گذاشتن استنت در همان جلسه وجود دارد. البته این اتفاق برای همه بیماران نمی‌افتد و گاهی پزشک دارودرمانی یا جراحی را پیشنهاد می‌کند.
مقایسه اسکن هسته ای قلب و آنژیوگرافی
برای اینکه بدانید اسکن هسته ای قلب بهتر است یا آنژیوگرافی، باید آن‌ها را از جوانب مختلف بررسی و مقایسه کنیم:
- مقایسه از لحاظ نحوه انجام
در اسکن هسته‌ای قلب ابتدا مقدار کمی رادیودارو تزریق می‌شود تا دوربین مخصوص بتواند تصاویر خون‌رسانی را ثبت کند. پزشک تصاویر زمان استراحت را با تصاویر مرحله استرس (ورزش) مقایسه می‌کند. در مقابل، آنژیوگرافی تهاجمی به ورود یک لوله باریک از طریق شریان نیاز دارد. پزشک ماده حاجب را تزریق می‌کند و با تصویربرداری اشعه ایکس، وضعیت عروق کرونر را می‌بیند.
- مقایسه از لحاظ تهاجمی بودن
اگر از ورود ابزار به داخل رگ‌ها نگران هستید، تفاوت این دو روش را در نظر بگیرید. اسکن هسته‌ای بدون ورود کاتتر به شریان انجام می‌شود. آنژیوگرافی تهاجمی به ورود کاتتر نیاز دارد و خطراتی مانند خونریزی محل ورود، آسیب عروق، واکنش به ماده حاجب و مشکلات کلیوی را به همراه دارد، اما عوارض جدی در این روش نادر هستند.
- مقایسه از لحاظ مدت زمان
برای اسکن هسته‌ای قلب بهتر است چند ساعت وقت در نظر بگیرید. این آزمایش بسته به نوع رادیودارو، دستگاه و فاصله میان مراحل تصویربرداری، حتی ممکن است دو ساعت یا بیشتر طول بکشد. آنژیوگرافی ساده معمولاً حدود یک ساعت یا بیشتر زمان می‌برد؛ اما زمان دقیق هیچ‌کدام را نمی‌توان بدون دانستن شرایط بیمار مشخص کرد.
- مقایسه از لحاظ نقاهت
پس از اسکن هسته‌ای بیشتر افراد می‌توانند همان روز به فعالیت‌های معمول خود برگردند. بعد از آنژیوگرافی، بیمار مدتی تحت نظر می‌ماند و باید از محل ورود کاتتر مراقبت کند. شاید هم پزشک برای چند روز، محدودیت بلند کردن اجسام سنگین یا ورزش شدید را توصیه کند.
- مقایسه از لحاظ کاربرد
این دو آزمایش رقیب مستقیم یکدیگر نیستند. اسکن هسته‌ای مشخص می‌کند خون‌رسانی به عضله قلب چگونه است و آیا هنگام افزایش فعالیت کاهش پیدا می‌کند. آنژیوگرافی در مقابل تصویر دقیق‌تری از محل و شدت تنگی عروق کرونر ارائه می‌دهد و در صورت نیاز، امکان درمان برخی تنگی‌ها را در همان جلسه فراهم می‌کند.
- مقایسه از لحاظ آمادگی پیش از آزمایش
پیش از اسکن هسته‌ای، ممکن است لازم باشد از مصرف کافئین خودداری کنید یا برای مدتی غذا نخورید. برای آنژیوگرافی هم معمولاً باید چند ساعت ناشتا بمانید و درباره داروهای مصرفی، حساسیت‌ها و وضعیت کلیه‌ها به پزشک اطلاع دهید.
نتیجه‌گیری
در پاسخ به این سؤال که اسکن هسته‌ای قلب بهتر است یا آنژیوگرافی، باید دید پزشک به دنبال بررسی چه چیزی است. اسکن هسته‌ای وضعیت خون‌رسانی به عضله قلب را در حالت استراحت و فعالیت بررسی می‌کند و می‌تواند به تشخیص نواحی دچار کمبود خون کمک کند.
آنژیوگرافی تهاجمی، تصویر مستقیمی از عروق کرونر ارائه می‌دهد و محل و شدت تنگی‌ها را مشخص می‌کند. بنابراین، هیچ‌کدام را نمی‌توان در همه شرایط بهتر دانست. اگر علائم شما یا نتایج آزمایش‌های قبلی احتمال بیماری عروق کرونر را مطرح کرده‌اند، پزشک با توجه به وضعیتتان تصمیم می‌گیرد کدام بررسی اطلاعات مفیدتری در اختیارتان می‌گذارد.
منبع از سایت دارون کلینیک
