10 ماده غذایی مفید برای بواسیر؛ برای کاهش یبوست چه بخوریم؟
تغذیه مناسب می‌تواند با نرم‌تر کردن مدفوع و کاهش زور زدن هنگام دفع، به بهتر شدن علائم بواسیر کمک کند. آلو خشک، کیوی، انجیر، جو دوسر و سایر خوراکی‌های پرفیبر، گزینه‌هایی برای رسیدن به این هدف هستند.
البته این مواد، بواسیر را به‌تنهایی درمان نمی‌کنند و جای معاینه در صورت خونریزی یا درد شدید را نمی‌گیرند. نقش اصلی آن‌ها، کمک به دفع راحت‌تر و کاهش فشار روی ناحیه مقعد است. در صورتی که بواسیر شدید باشد باید از جراحی یا لیزر بواسیر استفاده کرد.
در این مقاله، ۱۰ ماده غذایی مفید برای بواسیر را معرفی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم چطور آن‌ها را در برنامه روزانه بگنجانید.
۱۰ ماده غذایی مفید برای بهبود علائم بواسیر
۱. آلو خشک؛ کمک به نرم‌تر شدن مدفوع
آلو خشک از خوراکی‌هایی است که برای کمک به کنترل یبوست بررسی شده است. این میوه خشک، علاوه بر فیبر، سوربیتول دارد؛ ترکیبی که می‌تواند به افزایش آب مدفوع و آسان‌تر شدن دفع کمک کند.
ترکیبات مهم:
- فیبر: کمک به تنظیم قوام مدفوع.
- سوربیتول: کمک به نرم‌تر شدن مدفوع.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: اگر یبوست باعث زور زدن شما می‌شود، آلو خشک ممکن است به دفع راحت‌تر کمک کند. مطالعات درباره آن مربوط به یبوست است، نه درمان مستقیم بواسیر.
بهترین روش مصرف: با چند عدد شروع کنید. می‌توانید آلو را بخیسانید، اما خود میوه را هم بخورید. مصرف زیاد ممکن است باعث دل‌پیچه یا اسهال شود.
۲. کیوی؛ میوه‌ای مناسب برای تنظیم دفع
کیوی یکی از میوه‌هایی است که اثر آن بر یبوست در مطالعات انسانی بررسی شده است. در یک پژوهش، مصرف روزانه دو کیوی سبز به افزایش دفعات دفع کامل و بهتر شدن راحتی شکم کمک کرد.
ترکیبات مهم:
- فیبر: کمک به عملکرد منظم روده.
- آب: بخشی از مایعات موجود در غذا را تأمین می‌کند.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: کیوی می‌تواند در برنامه غذایی افرادی قرار بگیرد که دفع سفت یا نامنظم دارند.
بهترین روش مصرف: آن را به صبحانه یا میان‌وعده اضافه کنید. اگر به کیوی حساسیت دارید، میوه دیگری انتخاب کنید؛ خوردن پوست آن هم ضروری نیست.
۳. انجیر خشک؛ میان‌وعده‌ای با فیبر بیشتر
انجیر خشک راهی ساده برای افزایش فیبر دریافتی است؛ به‌خصوص اگر میان‌وعده‌های شما معمولاً بیسکویت یا شیرینی هستند. البته خشک شدن میوه، قند و انرژی آن را در حجم کمتری متمرکز می‌کند.
ترکیب مهم:
- فیبر غذایی: کمک به تأمین فیبر روزانه و تنظیم دفع.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: جایگزین کردن مقداری انجیر خشک با تنقلات کم‌فیبر، می‌تواند کیفیت برنامه غذایی را بهتر کند.
بهترین روش مصرف: چند عدد انجیر را به‌عنوان میان‌وعده بخورید. خیساندن، بافت آن را نرم‌تر می‌کند؛ اما برای دریافت فیبر، تنها نوشیدن آب انجیر کافی نیست.
۴. گلابی با پوست؛ انتخابی ساده و در دسترس
گلابی از میوه‌های پرفیبر است و پوست آن نیز بخشی از فیبر میوه را تأمین می‌کند. اگر پوست گلابی را تحمل می‌کنید، پس از شست‌وشوی کامل آن را جدا نکنید.
ترکیبات مهم:
- فیبر محلول و نامحلول: کمک به تنظیم قوام و حرکت مدفوع.
- آب: کمک به تأمین بخشی از مایعات روزانه.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: گلابی می‌تواند سهم میوه و فیبر رژیم را افزایش دهد.
بهترین روش مصرف: خود میوه را به‌جای آب‌گلابی انتخاب کنید. اگر نفخ می‌گیرید، با مقدار کمتر شروع کنید.
۵. جو دوسر؛ صبحانه‌ای برای افزایش فیبر
جو دوسر برای کسانی مناسب است که می‌خواهند صبحانه پرفیبرتری داشته باشند. می‌توان آن را با آب یا شیر پخت و همراه میوه مصرف کرد.
ترکیبات مهم:
- بتاگلوکان: نوعی فیبر محلول.
- سایر فیبرهای غذایی: کمک به تأمین فیبر روزانه.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: جو دوسر می‌تواند جای بخشی از صبحانه‌های کم‌فیبر را بگیرد و به منظم‌تر شدن برنامه غذایی کمک کند.
بهترین روش مصرف: نوع ساده و بدون شکر افزوده را انتخاب کنید. مقداری کیوی یا گلابی خردشده، تنوع و فیبر این وعده را بیشتر می‌کند.
۶. عدس؛ منبع فیبر در غذاهای خانگی
عدس هم فیبر دارد و هم پروتئین گیاهی. عدسی، سوپ عدس و افزودن عدس پخته به غذا، روش‌هایی ساده برای استفاده از آن هستند.
ترکیبات مهم:
- فیبر غذایی: کمک به تنظیم دفع.
- پروتئین گیاهی: افزایش ارزش غذایی وعده.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: عدس کمک می‌کند دریافت فیبر فقط به خوردن میوه محدود نباشد.
بهترین روش مصرف: آن را کاملاً بپزید و اگر به حبوبات عادت ندارید، با مقدار کم شروع کنید. نفخ آزاردهنده نشانه‌ای است که باید مقدار مصرف را تنظیم کنید.
۷. بروکلی؛ سبزی پرفیبر برای کنار غذا
بروکلی علاوه بر ترکیبات مغذی، فیبر دارد و می‌تواند بخشی از سبزیجات روزانه باشد. خام یا پخته خوردن آن به سلیقه و تحمل دستگاه گوارش شما بستگی دارد.
ترکیبات مهم:
- فیبر: کمک به افزایش فیبر رژیم.
- ویتامین C: از مواد مغذی موجود در این سبزی.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: افزودن بروکلی به وعده‌ها، راهی برای متنوع کردن منابع فیبر است؛ نه روشی برای از بین بردن مستقیم بواسیر.
بهترین روش مصرف: بخارپز یا پخته در سوپ مصرف کنید. اگر باعث نفخ می‌شود، مقدار کمتری بخورید.
۸. بذر کتان آسیاب‌شده؛ افزودنی کوچک به غذا
بذر کتان حاوی فیبر است و اثر مصرف آن بر یبوست در برخی مطالعات بررسی شده است. بااین‌حال، مقدار و شکل مصرف در پژوهش‌ها متفاوت بوده و نمی‌توان نتیجه یکسانی برای همه انتظار داشت.
ترکیبات مهم:
- فیبر محلول و نامحلول.
- چربی‌های غیراشباع.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: می‌تواند به افزایش فیبر دریافتی کمک کند؛ روغن کتان این فیبر را ندارد.
بهترین روش مصرف: مقدار کمی از نوع آسیاب‌شده را به جو دوسر یا ماست اضافه کنید و مایعات کافی بنوشید.
۹. بادام؛ جایگزینی برای تنقلات کم‌فیبر
بادام می‌تواند جای بخشی از تنقلات روزانه را بگیرد. مزیت آن برای این برنامه غذایی، داشتن فیبر در کنار پروتئین و چربی‌های غیراشباع است.
ترکیبات مهم:
- فیبر غذایی.
- پروتئین گیاهی و چربی‌های غیراشباع.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: انتخاب بادام به‌جای خوراکی‌های کم‌فیبر، به متنوع‌تر شدن رژیم کمک می‌کند.
بهترین روش مصرف: مقدار متعادل بادام ساده و بدون نمک را انتخاب کنید.
۱۰. نان تهیه‌شده از آرد کامل؛ تغییر کوچک در وعده‌ها
نان سبوس‌دار واقعی می‌تواند بخشی از فیبر روزانه را تأمین کند. رنگ تیره نان به‌تنهایی نشان‌دهنده استفاده از آرد کامل نیست.
ترکیب مهم:
- فیبر موجود در بخش‌های مختلف دانه غلات.
فایده برای افراد مبتلا به بواسیر: جایگزینی بخشی از نان سفید با نان کامل، دریافت فیبر را بدون تغییر کامل وعده افزایش می‌دهد.
بهترین روش مصرف: در محصولات بسته‌بندی‌شده، ترکیبات و مقدار فیبر را بررسی کنید. تغییر را تدریجی انجام دهید.
چگونه از این خوراکی‌ها نتیجه بهتری بگیریم؟
فیبر را کم‌کم افزایش دهید و در طول روز مایعات کافی بنوشید. لازم نیست همه این خوراکی‌ها را هم‌زمان مصرف کنید؛ تنوع و استمرار مهم‌تر است. هدف، مدفوع نرم و شکل‌گرفته است، نه اسهال. هنگام دفع هم زور نزنید و طولانی روی توالت ننشینید.
چه زمانی تغذیه کافی نیست؟
خونریزی مکرر، بیرون‌زدگی آزاردهنده یا ادامه علائم با وجود مراقبت‌های خانگی، نیاز به معاینه دارد. هر خونریزی مقعدی را نباید به بواسیر نسبت داد. خونریزی زیاد، سرگیجه یا درد شدید همراه با تب نیز باید سریع بررسی شود. تغذیه مناسب، در کنار درمان و پس از آن، همچنان برای کاهش یبوست اهمیت دارد.
در این شرایط، پزشک بر اساس نوع بیماری درباره درمان تصمیم می‌گیرد. روش‌هایی مانند لیزر بواسیر نیز برای بعضی بیماران قابل‌بررسی هستند، اما انتخاب آن‌ها به معاینه بستگی دارد. برای بررسی گزینه‌های درمان می‌توان به کلینیک درمان بواسیر مراجعه کرد. کلینیک هیوا لیزر یکی از کلینیک های تهران است که درمان بواسیر با لیزر را توسط دکتر سعید نجاری انجام می دهد.
