چرا باید کشیدن سیگار را کنار بذاریم؟
بیشتر افرادی که سیگار می‌کشند، دست‌کم یک بار برای ترک آن تلاش کرده‌اند. بسیاری هم چندین بار اقدام کرده‌اند، اما موفق نشده‌اند. مشکل اینجاست که هر بار شکست در ترک سیگار، ممکن است این باور را در فرد تقویت کند که دیگر توانایی کنار گذاشتن آن را ندارد. اما واقعیت چیز دیگری است؛ شکست خوردن در مسیر ترک سیگار اتفاقی طبیعی است و بخشی از فرایند تبدیل شدن به فردی غیرسیگاری محسوب می‌شود.
بسیاری از افراد بدون استفاده از برنامه‌های تخصصی برای ترک سیگار اقدام می‌کنند و حدود ۹۵ درصد آن‌ها طی یک سال دوباره به مصرف سیگار برمی‌گردند. بااین‌حال، همین آمار نشان می‌دهد که استفاده از برنامه‌های اصولی و دریافت کمک تخصصی می‌تواند ارزشمند باشد.
برآوردها نشان می‌دهد حدود یک‌سوم افراد سیگاری در نهایت بر اثر بیماری‌های مرتبط با سیگار جان خود را از دست می‌دهند. مطالعات نیز حاکی از آن است که بسیاری از افراد باقی‌مانده با بیماری‌های مختلفی روبه‌رو می‌شوند و عمر کوتاه‌تری خواهند داشت. اگر این دلایل هنوز برای کنار گذاشتن سیگار کافی نیستند، در ادامه با ۱۰ دلیل دیگر آشنا می‌شوید که اهمیت ترک این عادت را نشان می‌دهند.
۱. دود دست‌دوم سیگار می‌تواند جان عزیزانتان را بگیرد
یکی از باورهای اشتباه در مورد سیگار این است که، قرار گرفتن در معرض دود دست‌دوم سیگار فقط برای فرد سیگاری خطرناک نیست. افرادی که خودشان سیگار نمی‌کشند هم ممکن است در اثر استنشاق این دود به سرطان ریه، بیماری‌های قلبی و مشکلات تنفسی مبتلا شوند.
طبق برآورد مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، قرار گرفتن در معرض دود دست‌دوم سالانه باعث مرگ حدود ۳۴ هزار نفر از افراد غیرسیگاری بر اثر بیماری‌های قلبی و سرطان ریه می‌شود. این دود همچنین یکی از عوامل خطر شناخته‌شده سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) است.
از طرف دیگر، سیگار کشیدن یکی از عوامل اصلی مرگ‌ومیر ناشی از آتش‌سوزی است. سیگار کشیدن مهم‌ترین علت مرگ افراد در آتش‌سوزی‌های خانگی است. بنابراین، با سیگار کشیدن نه‌تنها سلامت خودتان را به خطر می‌اندازید، بلکه جان اعضای خانواده و اطرافیانتان را هم در معرض خطر قرار می‌دهید.
۲. سیگار کشیدن به محیط زیست آسیب می‌زند
ته‌سیگارها یکی از رایج‌ترین انواع زباله در محیط زیست هستند. فیلتر سیگار از ماده‌ای به نام سلولز استات ساخته می‌شود که نوعی پلاستیک است و تجزیه آن ممکن است تا ۱۲ سال طول بکشد. هر سال میلیاردها ته‌سیگار در محل‌های دفن زباله، پارک‌ها و سواحل رها می‌شوند.
تولید محصولات دخانی نیز یکی از عوامل مهم جنگل‌زدایی در جهان است. طبق آمار ارائه‌شده در این مقاله، شرکت‌های دخانیات در سال ۲۰۱۲ بیش از ۴۰۰ هزار هکتار از جنگل‌ها را برای فعالیت‌های مرتبط با تولید تنباکو از بین بردند. از بین رفتن جنگل‌ها به تشدید تغییرات اقلیمی کمک می‌کند؛ چراکه درختان نقش مهمی در جذب دی‌اکسیدکربن موجود در جو دارند.
سیگار کشیدن علاوه بر این، باعث آلودگی هوا و آب هم می‌شود. دود سیگار حاوی بیش از ۷۰۰۰ ماده شیمیایی است که از جمله آن‌ها می‌توان به سرب، جیوه و آرسنیک اشاره کرد. با سوختن سیگار، این مواد سمی وارد محیط زیست می‌شوند.
۳. سیگار کشیدن هزینه زیادی روی دستتان می‌گذارد
هزینه خرید سیگار در طول زمان رقم قابل‌توجهی می‌شود. طبق برآورد این مقاله، یک فرد سیگاری به‌طور متوسط حدود ۱.۳ تا ۳.۵ میلیون تومان برای خرید سیگار هزینه می‌کند؛ یعنی سالانه رقمی بین ۱۵ تا ۴۲ میلیون تومان. تصور کنید اگر سیگار را ترک کنید، همین مبلغ را پس‌انداز کنید. شاید بتوانید با آن به مسافرت بروید، بخشی از بدهی‌هایتان را پرداخت کنید یا برای هدفی که مدت‌ها در ذهن داشته‌اید پول کنار بگذارید.
البته هزینه سیگار فقط به پولی که از جیب فرد سیگاری خارج می‌شود ربط پیدا نمی‌کند. مصرف دخانیات بار اقتصادی سنگینی هم بر دوش جامعه و نظام سلامت می‌گذارد. هزینه‌های درمان بیماری‌های ناشی از سیگار، کاهش بهره‌وری افراد به دلیل ابتلا به مشکلات جسمی، مرگ زودرس ناشی از مصرف دخانیات و حتی پیامدهای قرار گرفتن در معرض دود دست‌دوم، همگی بخشی از این خسارت هستند.
۴. سیگار باعث چین‌وچروک و پیری زودرس پوست می‌شود
اگر به سلامت و ظاهر پوستتان اهمیت می‌دهید، این هم می‌تواند دلیل مهمی برای ترک سیگار باشد.
مواد شیمیایی موجود در دود سیگار به کلاژن و الاستین پوست آسیب می‌زنند. این دو پروتئین نقش مهمی در حفظ استحکام و انعطاف‌پذیری پوست دارند. وقتی ساختار آن‌ها آسیب می‌بیند، چین‌وچروک‌ها زودتر ظاهر می‌شوند، پوست حالت افتاده پیدا می‌کند و شادابی چهره کاهش می‌یابد.
سیگار کشیدن همچنین جریان خون در پوست را کم می‌کند. در نتیجه، اکسیژن و مواد مغذی کمتری به سلول‌های پوستی می‌رسد و پوست ممکن است خشک‌تر، نازک‌تر و مستعد چروک شدن شود. علاوه بر این تغییرات ظاهری، مصرف سیگار خطر ابتلا به سرطان پوست را نیز افزایش می‌دهد.
۵. سیگار کشیدن حس بویایی و چشایی را تضعیف می‌کند
دود سیگار به بافت‌های حساس داخل بینی و دهان آسیب می‌زند و می‌تواند توانایی شما در تشخیص بوها و مزه‌ها را کاهش دهد. این دود همچنین چشم‌ها را تحریک می‌کند و ممکن است باعث قرمزی، اشک‌ریزش و تاری دید شود. در واقع، سیگار کشیدن به‌تدریج لذت بردن از حواس طبیعی بدن، مثل چشیدن طعم غذا یا تشخیص بوهای مختلف، را دشوارتر می‌کند.
۶. سیگار باعث بیماری لثه و از دست دادن دندان‌ها می‌شود
مواد شیمیایی مضر موجود در دود سیگار به لثه‌ها و دندان‌ها آسیب می‌زنند و احتمال ابتلا به بیماری‌های لثه و از دست دادن دندان را افزایش می‌دهند. بیماری لثه می‌تواند باعث تحلیل رفتن لثه، از بین رفتن بافت استخوانی اطراف دندان و در نهایت لق شدن و افتادن دندان‌ها شود.
نکته مهم‌تر اینکه بیماری‌های لثه فقط به سلامت دهان محدود نمی‌شوند. مطالعات، ارتباط میان این بیماری‌ها و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و دیابت را نیز نشان داده‌اند.
۷. سیگار خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد
سرطان ریه یکی از جدی‌ترین پیامدهای سیگار کشیدن است. سرطان ریه بیماری جدی‌ای است و اگر در مراحل پیشرفته تشخیص داده شود، درمان آن دشوارتر خواهد بود و احتمال بهبودی بیمار کاهش پیدا می‌کند.
خطر سیگار فقط به سرطان ریه محدود نمی‌شود. مصرف دخانیات احتمال ابتلا به انواع دیگری از سرطان را هم افزایش می‌دهد، از جمله:
- سرطان مثانه
- سرطان دهانه رحم
- سرطان گلو
- سرطان دهان
- سرطان لوزالمعده (پانکراس)
- سرطان کلیه
۸. سیگار خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد
یکی از جدی‌ترین آسیب‌های سیگار کشیدن، تأثیر آن بر قلب و عروق است. مواد سمی موجود در دود سیگار به لایه داخلی رگ‌ها آسیب می‌زنند و زمینه تجمع پلاک در دیواره آن‌ها را فراهم می‌کنند. با گذشت زمان، این پلاک‌ها باعث تنگ شدن رگ‌ها می‌شوند؛ وضعیتی که به آن تصلب شرایین یا آترواسکلروز می‌گویند. تنگ شدن و آسیب دیدن رگ‌ها جریان خون را مختل می‌کند و خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد.
سیگار کشیدن چه بیماری‌های دیگری ایجاد می‌کند؟
علاوه بر بیماری‌های قلبی، مصرف سیگار می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات جدی دیگری هم باشد:
- بیماری عروق محیطی: در این بیماری، شریان‌هایی که خارج از قلب و مغز قرار دارند، تنگ یا مسدود می‌شوند. در نتیجه، خون‌رسانی به دست‌ها و پاها کاهش پیدا می‌کند و فرد ممکن است دچار درد، بی‌حسی یا ضعف در اندام‌ها شود. در موارد شدید، زخم‌های مزمن و حتی قانقاریا (مرگ بافت) در پاها ایجاد می‌شود.
- مرگ ناگهانی قلبی: این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که فعالیت الکتریکی قلب به‌طور ناگهانی دچار اختلال شود و قلب از پمپاژ مؤثر خون بازبماند. سیگار کشیدن می‌تواند خطر بروز این عارضه را افزایش دهد.
- بیماری‌های تنفسی: مصرف سیگار احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند آمفیزم، برونشیت و بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) را افزایش می‌دهد. طبق آمار این مقاله، بیش از ۸۵ درصد مرگ‌های ناشی از بیماری انسدادی مزمن ریه با مصرف سیگار ارتباط دارند.
همه این موارد نشان می‌دهند که سیگار تقریباً هیچ بخشی از بدن را از آسیب‌های خود مصون نمی‌گذارد و حتی سرگیجه بعد از سیگار کشیدن نیز می‌تواند نشانه‌ای از یک بیماری خطرناک باشد. اگر به دنبال دلیلی جدی برای ترک آن هستید، سلامت قلب، ریه‌ها و سایر اندام‌های بدنتان بهترین انگیزه است.
۹. سیگار کشیدن می‌تواند جان جنین را به خطر بیندازد
مصرف سیگار در دوران بارداری فقط سلامت مادر را تهدید نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند پیامدهای جدی برای جنین داشته باشد. سیگار کشیدن در دوران بارداری احتمال بروز مشکلاتی مانند موارد زیر را افزایش می‌دهد:
- تولد نوزاد با وزن کم
- زایمان زودرس
- جدا شدن زودهنگام جفت از دیواره رحم
- مرده‌زایی
قرار گرفتن نوزاد در معرض دود سیگار همچنین با افزایش خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) ارتباط دارد. این سندرم به مرگ ناگهانی و غیرمنتظره نوزاد زیر یک سال گفته می‌شود که علت مشخصی برای آن پیدا نمی‌شود.
۱۰. سیگار حاوی هزاران ماده شیمیایی مضر است
شاید ندانید، اما در دود سیگار بیش از ۷۰۰۰ ماده شیمیایی وجود دارد. بسیاری از این مواد برای سلامت انسان خطرناک هستند و برخی از آن‌ها خاصیت سرطان‌زایی دارند. از جمله ترکیبات مضر موجود در سیگار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- آرسنیک
- مونوکسید کربن
- سرب
- فرمالدئید
وقتی دود سیگار را استنشاق می‌کنید، این مواد سمی وارد جریان خون می‌شوند و از طریق خون به بخش‌های مختلف بدن می‌رسند. در نتیجه، ممکن است به قلب، ریه‌ها، رگ‌های خونی و دستگاه تولیدمثل آسیب وارد شود.
جمع‌بندی
ترک سیگار یکی از بهترین تصمیم‌هایی است که می‌توانید برای سلامتی، طول عمر و کیفیت زندگی خود بگیرید. فرقی نمی‌کند چند بار برای ترک تلاش کرده‌اید؛ هیچ‌وقت برای شروع دوباره دیر نیست. همچنین آگاهی از مضرات محصولات دخانی مختلف و شناخت فرق سیگار با ویب می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر درباره سلامت کمک کند.
