قبل از خرید لپ تاپ استوک این ۸ تست را انجام دهید
با قیمت امروز لپ‌تاپ‌های نو، خیلی از دانشجوها، فریلنسرها و خانواده‌هایی که برای درس آنلاین بچه‌ها لپ‌تاپ می‌خواهند، سراغ لپ‌تاپ استوک می‌روند.
لپ‌تاپ استوک یعنی لپ‌تاپ کارکرده‌ی وارداتی که معمولاً از شرکت‌ها و ادارات اروپا و آمریکا جمع‌آوری می‌شود؛ با قیمتی بسیار کمتر از نمونه‌ی نو، سخت‌افزاری قوی و بدنه‌ای مقاوم دارد. بسیاری از این دستگاه‌ها از سری‌های تجاری مثل لتیتود، تینک‌پد و الیت‌بوک هستند که برای سال‌ها کار روزانه ساخته شده‌اند.
اما همین «کارکرده» بودن یعنی هر دستگاه سرگذشت خودش را دارد؛ یکی تقریباً بی‌نقص است و دیگری باتری فرسوده یا هارد خسته دارد. خبر خوب این است که با چند تست ساده، که بیشترش رایگان است و کمتر از یک ساعت طول می‌کشد، می‌شود سلامت لپ‌تاپ را تا حد زیادی سنجید. در ادامه، هشت تست ضروری را به ترتیب انجام دادن آورده‌ایم.
۱. بدنه، لولاها و برچسب مدل
اول دستگاه را از نظر ظاهری بررسی کنید. لولاها نباید لق باشند یا صدا بدهند، چون تعمیر لولا در بعضی مدل‌ها هزینه‌ی زیادی دارد. ترک در گوشه‌های بدنه و جای پیچ‌های دست‌خورده می‌تواند نشانه‌ی ضربه یا تعمیر قبلی باشد. برچسب زیر دستگاه را هم بخوانید و مطمئن شوید مدل و شماره‌ی سریال با چیزی که در ویندوز و بایوس نمایش داده می‌شود یکی است.
۲. صفحه‌نمایش
صفحه را با رنگ‌های کامل سفید، مشکی، قرمز، سبز و آبی تمام‌صفحه کنید؛ سایت‌های رایگان تست پیکسل این کار را راحت می‌کنند. دنبال این موارد باشید:
- پیکسل سوخته: نقطه‌ای که همیشه روشن یا خاموش می‌ماند.
- نشت نور: لکه‌های روشن در لبه‌ها روی زمینه‌ی مشکی.
- خط‌های عمودی یا افقی و تغییر رنگ با کج کردن صفحه.
۳. سلامت باتری اصلی
باتری اصلی اولین قطعه‌ای است که در لپ‌تاپ کارکرده فرسوده می‌شود. در ویندوز، Command Prompt را باز کنید و دستور powercfg /batteryreport را بزنید. در گزارشی که ساخته می‌شود، دو عدد را با هم مقایسه کنید:
- Design Capacity: ظرفیت باتری هنگام ساخت.
- Full Charge Capacity: ظرفیتی که باتری الان واقعاً شارژ می‌شود.
اگر ظرفیت فعلی کمتر از ۷۰ درصد ظرفیت اولیه است، باید در آینده‌ی نزدیک باتری را عوض کنید و این هزینه را در قیمت خرید در نظر بگیرید. یک تست عملی هم کمک می‌کند: لپ‌تاپ را با شارژ کامل نیم ساعت بدون شارژر کار کنید و ببینید چند درصد شارژ کم می‌شود.
۴. هارد یا SSD
برنامه‌ی رایگان CrystalDiskInfo وضعیت سلامت حافظه را نشان می‌دهد. وضعیت باید «Good» باشد. در SSD درصد سلامت را ببینید و در هارد معمولی به خطاهای Reallocated Sectors دقت کنید. هارد معمولی کند و قدیمی هم دلیل خوبی برای ارتقا به SSD است، چون سرعت لپ‌تاپ را چند برابر می‌کند.
خوشبختانه بیشتر لپ‌تاپ‌های استوک تجاری قابل ارتقا هستند؛ درباره‌ی قابل تعمیر و ارتقا بودن لپ‌تاپ‌ها در مطلب جداگانه‌ای مفصل توضیح داده‌ایم.
۵. دما و فن
لپ‌تاپ را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زیر بار بگذارید، مثلاً با پخش ویدیوی سنگین یا یک برنامه‌ی تست پردازنده، و دما را با برنامه‌ای مثل HWMonitor ببینید. فن باید بدون صدای غیرعادی کار کند و دستگاه نباید خاموش شود یا به‌شدت کند شود. گرمای بیش از حد در لپ‌تاپ کارکرده معمولاً از گردوغبار یا خشک شدن خمیر سیلیکون است و با یک سرویس ساده و کم‌هزینه حل می‌شود؛ اما اگر لپ‌تاپ در همان چند دقیقه‌ی اول خاموش شد، از خریدش صرف‌نظر کنید.
۶. کیبورد، تاچ‌پد، پورت‌ها و ارتباطات
همه‌ی کلیدها را امتحان کنید؛ سایت‌های تست کیبورد آنلاین این کار را سریع می‌کنند. تاچ‌پد، هر پورت USB، خروجی تصویر، جک هدفون، وای‌فای، بلوتوث، دوربین و میکروفون را هم یکی‌یکی چک کنید. خرابی هر کدام از این‌ها بعد از خرید دردسرساز است و بهتر است پیش از پرداخت معلوم شود.
۷. باتری بایوس؛ تستی که معمولاً فراموش می‌شود
بیشتر لپ‌تاپ‌های استوک بین سه تا هشت سال سن دارند؛ یعنی تقریباً همان عمر مفید باتری بایوس. این باتری کوچک ساعت و تنظیمات بایوس را وقتی لپ‌تاپ از برق جداست نگه می‌دارد. اگر ضعیف باشد، بعد از هر بار قطع کامل برق، ساعت به تاریخ‌های قدیمی برمی‌گردد و ممکن است هنگام روشن شدن پیغام «CMOS checksum error» ببینید.
تست ساده:
۱. ساعت را درست تنظیم کنید.
۲. لپ‌تاپ را خاموش و شارژر را جدا کنید؛ اگر باتری اصلی جداشدنی است، آن را هم دربیاورید.
۳. چند دقیقه صبر کنید و دوباره روشن کنید.
اگر ساعت به هم ریخته بود، باتری بایوس باید عوض شود. این ایراد ارزان است و دلیلی برای منصرف شدن از خرید نیست؛ فقط باید باتری درست را بگیرید. باتری بایوس لپ تاپ در بیشتر مدل‌ها سیم‌دار است و نوع سلول، کانکتور، طول سیم و جهت قطب‌هایش از مدلی به مدل دیگر فرق دارد. پس آن را بر اساس مدل دقیق دستگاه انتخاب کنید، نه فقط نام سری.
۸. رمز بایوس و قفل‌های سازمانی
لپ‌تاپ‌های سازمانی گاهی رمز بایوس دارند یا به سامانه‌های مدیریت شرکت قبلی وصل‌اند. هنگام روشن شدن کلید ورود به بایوس را بزنید (معمولاً F2، F10 یا Del) و مطمئن شوید بدون رمز وارد می‌شوید. اگر رمز داشت، از فروشنده بخواهید پیش از تحویل آن را برداشته باشد، چون برداشتن رمز بایوس در بعضی مدل‌ها کار پیچیده‌ای است.
از کجا لپ‌تاپ استوک بخریم؟
حتی با همه‌ی این تست‌ها، بعضی ایرادها فقط با چند روز کار کردن خودشان را نشان می‌دهند. برای همین مهم‌ترین نکته، خرید از فروشنده‌ای است که مهلت تست و گارانتی بدهد. فروشگاه‌های معتبر مثل ایراناتک برای خرید سرفیس استوک دستگاه‌ها را پیش از فروش تست می‌کنند و با کارت گارانتی و دو هفته مهلت تست تحویل می‌دهند؛ اگر در این مدت ایرادی پیدا شود، دستگاه را برمی‌گردانید یا عوض می‌کنید.
جمع‌بندی
خرید لپ‌تاپ استوک اگر با دقت انجام شود، یکی از به‌صرفه‌ترین راه‌های داشتن یک لپ‌تاپ قوی است. این هشت تست را از بدنه تا باتری بایوس انجام دهید، نتیجه‌ی تست باتری و هارد را در قیمت در نظر بگیرید و از فروشنده‌ای بخرید که مهلت تست و گارانتی می‌دهد. با این کار، یک لپ‌تاپ کارکرده می‌تواند سال‌ها بدون دردسر کار کند.
