حساسیت به طلا | از علائم تا روش های درمان
حساسیت به طلا یکی از واکنشهای آلرژیکی شناخته شده است. این نوع حساسیت به دلیل وجود ترکیبات مختلف در آلیاژهای طلا، به ویژه نیکل و مس ایجاد میشود و بر سلامت پوست و کیفیت زندگی افراد مبتلا تأثیر منفی میگذارد. در این مقاله، به بررسی علل، علائم، روشهای درمان و پیشگیری از حساسیت به طلا خواهیم پرداخت تا بتوانیم این موضوع را شناسایی و مدیریت کنیم.
حساسیت به طلا چیست؟
حساسیت به طلا یا اوریکولوز (auriculosis)، واکنش آلرژیک و شدید بدن نسبت به تماس با طلا است که طیف وسیعی از علائم، از بروز بثورات پوستی گرفته تا احساس خفگی را دربر میگیرد.
دلیل حساسیت نشان دادن بدن برخی از افراد نسبت به طلا، هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما برخی از محققان بر این باورند که این حساسیت، به واکنش سیستم ایمنی بدن به حضور یونهای طلا در بدن مربوط است و به عوامل ژنتیکی یا محیطی برمیگردد.
حساسیت به طلا چه علائمی دارد؟
حساسیت به طلا در افراد مختلف با نشانههای متفاوتی بروز پیدا میکند اما شایعترین علائم حساسیت به طلا شامل موارد زیر است:
- ظهور بثورات پوستی مانند قرمزی، پوسته پوسته شدن، جوش و کهیر روی پوست.
- خارش و سوزش پوست بر اثر برخورد گردنبند، انگشتر و دستبند طلا.
- متورم شدن صورت، لبها، زبان یا گلو.
- مشکلات تنفسی مانند احتقان، خس خس سینه یا بروز مشکلات تنفسی.
- مشکلات گوارشی مانند تهوع، استفراغ یا اسهال.
- درد مفاصل و احساس التهاب و سفتی در مفاصل، بهخصوص در دستها و پاها.
- افزایش دمای بدن و تب.
- متورم شدن غدد لنفاوی گردن، زیر بغل یا ناحیه کشاله ران.
- در موارد شدیدتر، حساسیت به طلا میتواند باعث آنافیلاکسی یا واکنش آلرژیک مرگبار شود که به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارد.
چه عواملی بر حساسیت به طلا تأثیر میگذارند؟
عوامل مختلفی بر حساسیت به طلا تأثیر میگذارند که برخی از آنها عبارتاند از:
کیفیت طلا
کیفیت طلا و خلوص و ترکیب آلیاژی آن، میتواند روی میزان حساسیت به طلا تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، طلای 24 عیار که 99.9 درصد خالص است، ممکن است بیشتر از طلای 14 عیار که درصد خلوص آن 58.3 درصد است، باعث تحریک پوست شود.
عوامل محیطی
عوامل محیطی مانند رطوبت، دما و آلودگی هوا نیز روی حساسیت به طلا تأثیر میگذارند. در محیطهای گرم و مرطوب، عرق بدن با طلا واکنش داشته و باعث بروز خارش یا التهاب میشود. وجود مواد شیمیایی مانند کلر در آب استخرها یا مواد شوینده نیز میتواند باعث ایجاد واکنشهای آلرژیک شود.
همچنین، ذرات معلق و آلایندههای موجود در هوا نیز میتوانند در تماس بدن با طلا، ایجاد حساسیت کنند.
وجود آلیاژهای دیگر
طلا معمولاً با فلزات دیگری مانند نیکل، مس و نقره ترکیب میشود تا استحکام و دوام بیشتری پیدا کند. در برخی از افراد، وجود این آلیاژها شایعترین دلیل حساسیت به طلا است.
عدم رعایت بهداشت
رعایت بهداشت فردی نیز نقش مهمی در بروز حساسیت به طلا دارد. تجمع عرق، چربی و آلودگی بر روی جواهرات طلا، باعث تحریک پوست و بروز حساسیت میشود. عدم رعایت بهداشت فردی یا تمیز نکردن اصولی جواهرات طلا، خطر تحریک پوست یا ایجاد واکنشهای آلرژیک را افزایش میدهد. استفاده از عطرها، لوسیونها و محصولات شیمیایی دیگری که با طلا تماس پیدا میکنند هم ممکن است در برخی از افراد باعث ایجاد حساسیت شوند.
مواجهه قبلی
واکنشهای فردی به طلا، به طور قابل توجهی متفاوت است و عاملی که در یک فرد باعث ایجاد حساسیت میشود، ممکن است روی افراد دیگر تأثیری نداشته باشد. بنابراین، اگر در گذشته در تماس با طلا، واکنشهای نامطلوبی را تجربه کردهاید، به احتمال زیاد در آینده نیز نسبت به طلا حساسیت خواهید داشت.
روشهای درمان حساسیت به طلا چیست؟
روشهای درمان حساسیت به طلا عبارتاند از:
پرهیز از تماس با طلا
در صورت مشاهده علائم حساسیت، از استفاده از زیورآلات و وسایلی که حاوی طلا هستند، اجتناب کنید.
مصرف آنتیهیستامینها
اگر واکنش خفیف باشد، استفاده از آنتی هیستامینهای خوراکی مانند دیفن هیدرامین (بنادریل) برای تسکین خارش و کهیر تجویز میشود.
کرمها یا پمادهای موضعی
کرمها یا پمادهای حاوی تعدیل کنندههای ایمنی مانند پیمکرولیموس، لوسیون کالامین و کرم هیدروکورتیزون میتوانند به کاهش التهاب و خارش کمک کنند.
استفاده از کرم مرطوبکننده
استفاده از یک کرم یا ژل آبرسان مرطوب کننده روی ناحیه آسیبدیده، میتواند به تسکین و آبرسانی پوست کمک کند.
کمپرس خنک
به کمک پارچه خنک و مرطوب روی ناحیه دارای حساسیت، میتوانید خارش و التهاب ناحیه موردنظر را کاهش دهید.
مشاوره با پزشک متخصص
در صورت بروز علائم شدید یا مداوم، مشاوره با پزشک متخصص پوست ضروری است.
چطور میتوان از حساسیت به طلا پیشگیری کرد؟
با رعایت نکات زیر، میتوانید احتمال بروز حساسیت به طلا را کاهش دهید و در صورت بروز علائم، اقدامات لازم را انجام دهید.
استفاده از زیورآلات با کیفیت بالا
از زیورآلاتی استفاده کنید که حاوی طلای 24 عیار باشند و درصد آلیاژهای حساسیتزایی مانند فلز نیکل در آنها پائینتر باشد.
مراقبت از پوست
قبل از استفاده از طلا، برای حفظ سلامت پوست و درمان مشکلات پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس تلاش کنید.
آزمایش حساسیت
اگر شک دارید که به طلا حساسیت دارید یا خیر، میتوانید با انجام آزمایش، نوع حساسیت خود را شناسایی کنید.
استفاده از زیورآلات جایگزین
در صورت وجود حساسیت، از زیورآلاتی استفاده کنید که از مواد غیرحساسیتزا مانند نقره، تیتانیوم یا پلاستیک ساخته شدهاند.
انجام تست پچ (Patch Test)
قبل از استفاده از هر محصول حاوی طلا، مانند جواهرات، ایمپلنتها یا پروتزها، برای تشخیص هرگونه واکنش آلرژیک احتمالی، تست پچ را انجام دهید. این تست یکی از روشهای شناسایی حساسیتهای پوستی، از جمله حساسیت به طلا و آلیاژهای آن است.
در این روش، ابتدا پزشک علائم حساسیت به طلا را در بیمار بررسی میکند. سپس، با انتخاب ناحیهای از پوست (معمولاً قسمت بالایی کمر یا بازو)، پچی که حاوی مقادیر مشخصی از طلا یا آلیاژهای آن است را به مدت 24 تا 48 ساعت روی پوست میچسباند. پس از گذشت این زمان، پزشک ناحیه مورد نظر را بررسی میکند و در صورت مشاهده علائم التهاب، خارش و قرمزی، آلیاژ عامل حساسیت مشخص میشود.
خودداری از خاراندن
در صورت مشاهده حساسیت، از خاراندن ناحیه آسیب دیده خودداری کنید. خاراندن میتواند واکنشهای آلرژیک را تشدید کند و منجر به التهاب و تحریک هرچه بیشتر پوست شود.
مراجعه به پزشک
در صورت مشاهده علائم حساسیت به طلا یا ادامه یافتن این علائم، برای تشخیص و درمان مناسب به پزشک یا متخصص آلرژی مراجعه کنید تا بتوانید خطر واکنش آلرژیک را به حداقل برسانید و ایمنی خود را تضمین کنید.
سخن پایانی
در پایان باید گفت، حساسیت به طلا، نوعی واکنش آلرژیک است که میتواند تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت زندگی افراد داشته باشد. با توجه به افزایش استفاده از جواهرات و محصولات حاوی طلا در زندگی روزمره، شناسایی و مدیریت این حساسیت از اهمیت ویژهای برخوردار است. علائم این حساسیت میتواند شامل خارش، التهاب و سایر مشکلات پوستی باشد که نه تنها باعث ناراحتی فرد میشود، بلکه ممکن است به کاهش اعتماد به نفس و محدودیت در انتخابهای شخصی منجر گردد.
در نهایت، آگاهی از این نوع حساسیت و مشاوره با پزشکان متخصص به افراد کمک میکند تا از بروز علائم جلوگیری کرده و گزینههای جایگزین مناسبتری برای استفاده از جواهرات انتخاب کنند. همچنین، تحقیقات بیشتر در این زمینه به درک بهتر علل و شیوههای درمانی مؤثرتر کمک میکند.
