روش های خم کردن لوله مسی چه هستند؟
لولههای مسی در سایزهای گوناگون موجود هستند. برخی از آنها با سطح مقطع کوچک و جداره نازک تولید شدهاند که قاعدتاً روش خمکاری تا مارپیچ سازی آنها ساده است. اما برخی از لولهها ابعادی بزرگ و جداره سختی دارند که نحوه خمکاری آنها به روشهای خاصی امکانپذیر است.
از کارشناس مس باران که یکی از شرکت های پیشرو در زمینه خرید لوله مسی و تجهیزات برودتی هستند خواستیم که در این زمینه راهنمای ما باشند. به اعتقاد کارشناسان میس باران انتخاب نوع روش خمکاری در نتایج نهایی کار کاملاً تأثیرگذار است. این روشها به قرار زیر هستند:
1. خم کردن لوله مسی با فنر:
سادهترین روش خم کردن لوله مسی استفاده از فنر خم کن لوله مسی است که در سایزهای الی موجود است و برای حالتدهی لولههای مسی کوچک با جداره نازک مناسب هستند. این فنرها با اعمال نیرو بر جداره بیرونی لوله آن را خم میکنند. البته از این ابزار نمیتوانید برای مارپیچ کردن لوله مسی استفاده کنید.
2. خم کردن با فنرهای داخلی:
مکانیزم کار با فنرهای داخلی برای خم کردن لوله مسی شبیه به فنرهای خارجی است. با این تفاوت که از فنر در داخل لوله استفاده شده است. به این ترتیب حین فرایند خمکاری امکان چروک شدن سطح لوله ناچیز است. از این رو به نسبت از روش خمکاری با فنر خارجی ایده بهتری است. هر چند این فنرهای داخلی همچنان مناسب مارپیچ کردن لوله مسی نیستند.
3. خمکاری با استفاده از قالبهای استوانهای:
روش مارپیچ کردن لوله مسی با استفاده از قالبهای استوانهای انجام میشود. در این تکنیک به یک قالب سخت اما کاملاً استوانهای نیاز دارید که قطر بیرونی آن با قطر مارپیچی که نیاز است تهیه کنید، هماندازه باشد. این قالب میتواند فلزی و یا پلاستیکی باشد؛ اما در هر صورت باید سطح سخت و یکدستی داشته باشد تا به عنوان الگوی خمکاری و مارپیچ سازی لوله مسی مورد استفاده قرار بگیرد.
4. نحوه مارپیچ کردن لوله مسی با استفاده از قالب استوانهای
برای تهیه یک مبدل مارپیچی از لوله مسی قاعدتاً به ابزار مقدماتی که همان قالب استوانهای است، نیاز دارید. اما چگونگی تهیه این مارپیچ حول محوریت این قالب نیاز به مهارت بالایی دارد. در اینباره روش کار گروه مس باران را مد نظر قرار میدهیم.
ابتدا سر لوله را بر روی بدنه استوانه محکم کنید. سر لوله نباید لق بزند و یا از روی بدنه استوانه جدا شود. سپس به آرامی و کاملاً پیوسته بدون ایجاد تنش به لوله، آن را حول محیط استوانه خم کنید تا یک دور کامل ایجاد شود. حالا میتوانید قالب استوانهای را از داخل حلقه اول مارپیچ جدا کنید. از این به بعد حلقه اول معیار خمکاری حلقههای بعدی هستند و هر حلقه بر روی حلقه بعدی قرار میگیرد.
قاعدتاً خمکاری لوله مسی به حالت حلقه گونه روی حلقههای قبلی اندکی دشوار است و ممکن است فرم هندسی مورد نظر خود را به دست نیاورید. برای اطمینان بهتر است که از یک فنر داخلی حین خمکاری حلقهها استفاده کنید. کافی است با داخل کردن فنر هر حلقه را ایجاد کنید و برای تهیه حلقه بعدی دست به کار شوید.
از چه نوع لوله مسی استفاده کنیم؟
از هر نوع لوله مسی نمیتوانید برای تهیه مارپیچ استفاده کنید. این لوله باید از نوع نرم و یا اصطلاحاً از نوع لوله کلاف باشد. لولههای کلاف حتی حین فروش به حالت مارپیچی و کلاف گونه عرضه میشوند و منظور از خرید لوله مسی مارپیچ بیشتر همین لوله مسی کلاف است که همین نکته ساده مسیر خمکاری تا تهیه مارپیچ لوله مسی را سادهتر میکند.
کافی است کمی قطر مارپیچ کلاف لوله را کم و یا زیاد کنید تا مبدل حرارتی مارپیچی لوله مسی مورد نظر شما کاملاً تمیز در اندازه دلخواه شما تهیه شود. معمولاً برای مارپیچ کردن لوله مسی با قطر الی به ابزار خاصی نیاز ندارید و با مهارت کافی میتوانید هر حلقه را درست و منظم ایجاد کنید. اما برای لولهها که قطر بالاتری دارند، مانند لولههای مسی با قطر و بالاتر استفاده از ابزارهای کمکی مانند فنر داخلی الزامی است.
توصیههایی حین مارپیچ کردن لوله مسی
ایجاد حلقههای منظم در سایز درست و یک اندازه بدون ایجاد چروک و یا کاهش سطح مقطع لوله در خمکاری و مارپیچ کردن لوله مسی الزامی است. برای موفقیت در انجام این کار کارشناس مس باران رعایت نکات زیر را توصیه میکند:
- برای خمکاری از میز کار با ارتفاع مناسب استفاده کنید. خمکاری روی زمین و یا به حالت معلق روی هوا دقت لازم را ندارد.
- از وسایل ایمنی مناسب مانند دستکش، کلاه و عینک ایمنی استفاده کنید.
- در حین خمکاری مراقب انگشتان خود باشید که لای ردیف حلقههای لوله گیر نکند.
- آرام و با طمأنینه کار کنید.
با رعایت نکات قید شده و استفاده از لوله مسی مناسب و تهیه یک قالب استوانهای در ابعاد کافی قطعاً به راحتی قادر هستید مراحل خمکاری تا مارپیچ کردن لوله مسی را انجام دهید.
