تفاوت AHA و BHA در لایه برداری چیست؟
در سال های اخیر صنعت زیبایی به سمت داشتن پوستی طبیعی و در عین حال سلامت پیش رفته و به جای استفاده از کرم پودرهای سنگین، از شما می‌خواهد تا به جای پوشاندن عیب ها و نقصان پوست، آنها را برطرف کنید.
برای اینکار باید در کنار داشتن روتین های روزانه ثابت و منظم به سراغ خرید محصولات لایه بردار نیز بروید. در ترکیبات و فرمولاسیون این محصولات اغلب دو نام AHA و BHA زیاد دیده میشود.
تفاوت شان باهم در این است که AHA (آلفا هیدروکسی اسید) روی سطح پوست کار میکند و BHA (بتاهیدروکسی اسید) به داخل منافذ شما نفوذ میکند. به همین دلیل انتخاب محصولی که این دو عنصر را درون خود داشته باشد، باید با احتیاط و حساسیت زیادی انجام شود.
تفاوت اصلی AHA و BHA چیست؟
AHA یا آلفا هیدروکسی اسید در آب حل شده و روی سطح پوست عمل میکند. این ماده برای کدری، لکه های سطحی، چین های ریز و سطح ناصاف پوست بهترین انتخاب است.
BHA یا بتاهیدروکسی اسید که مهمترین نمونه اش اسید سالیسیلیک است؛ در چربی حل میشود. به همین دلیل وارد منافذ شده و برای پوست چرب، جوش و جوش های سرسیاه مناسب تر است.
جدول مقایسه تفاوت های AHA یا آلفا هیدروکسی اسید و BHA یا بتاهیدروکسی اسید
| ویژگی | AHA | BHA |
|---|---|---|
| نام کامل | آلفا هیدروکسی اسید | بتا هیدروکسی اسید |
| حلالیت | محلول در آب | محلول در چربی |
| محل اثر | سطح پوست | سطح پوست و داخل منافذ |
| ترکیبات رایج | گلیکولیک، لاکتیک، مندلیک | اسید سالیسیلیک |
| مشکلات هدف | کدری، لکه سطحی، چین ریز، زبری | جوش‌های سرسیاه، جوش غیرفعال، منافذ مسدود |
| مناسب برای | پوست خشک، کدر، نرمال | پوست چرب و مستعد جوش |
| عوارض احتمالی | قرمزی، سوزش، حساسیت به آفتاب | خشکی، پوسته‌پوسته شدن |
| نیاز به ضدآفتاب | بله، حتماً | بله، توصیه میشود |
| شروع مصرف | ۱ تا ۲ بار در هفته | ۲ تا ۳ بار در هفته، بسته به تحمل پوست |
AHA چه فرقی با BHA دارد؟
1. حلال بودن
تفاوت اصلی AHA و BHA در میزان حلالیت های آن است. AHAها عمدتاً محلول در آب هستند و بیشتر روی سطح پوست اثر می‌گذارند، در حالی که BHA ها مانند سالیسیلیک اسید محلول در چربی هستند و می‌توانند به داخل منافذ نفوذ کنند. همین ویژگی یکی از مهم ترین موارد در تفاوت AHA و BHA محسوب میشود.
2. ناحیه هدف
AHA بیشتر سطح پوست را هدف قرار می‌دهد و برای بهبود زبری، کدری و لک های سطحی کاربرد دارد و با BHA تفاوت دارد زیرا این ماده بیشتر روی منافذ و چربی تجمع یافته در آنها تمرکز میکند و برای پوست‌های چرب و مستعد جوش انتخاب رایجی است.
3. غلظت
غلظت مناسب به نوع اسید، محصول و هدف استفاده بستگی دارد. به طور معمول محصولات خانگی AHA در غلظت‌های بالاتری نسبت به BHA عرضه می‌شوند، بنابراین هنگام مقایسه غلظت این دو اسید نباید فقط عدد درصد را ملاک قرار داد.
4. کنترل ترشح چربی
BHA به دلیل محلول بودن در چربی، برای پاکسازی چربی و آلودگی های تجمع یافته در منافذ مناسب تر است. به همین دلیل، در مقایسه AHA و BHA برای پوست های چرب، معمولاً BHA کاربرد بیشتری دارد.
5. جلوگیری از آکنه، جوش‌های سرسیاه و مسدود شدن منافذ
BHA، به ویژه سالیسیلیک اسید، می‌تواند به باز نگه داشتن منافذ و کاهش تجمع سلول های مرده و چربی کمک کند و به همین دلیل برای جوش های سرسیاه و پوست مستعد آکنه کاربرد دارد. AHA نیز با لایه برداری سطحی می‌تواند به بهبود بافت پوست کمک کند، اما عملکرد آن بیشتر در سطح پوست است و این مورد یکی دیگر از تفاوت های بین آلفا هیدروکسی اسید و بتاهیدروکسی اسید باهم است.
6. کوچک کردن منافذ
هیچ‌کدام از AHA و BHA نمی‌توانند اندازه واقعی منافذ پوست را به طور دائمی کوچک کنند. با این حال، BHA با کمک به پاک شدن چربی و مواد تجمع یافته داخل منافذ می‌تواند باعث شود منافذ باز ظاهری کوچک تر و تمیزتر به نظر برسند.
7. تحریک کنندگی
هر دو گروه اسیدها در صورت استفاده نادرست می‌توانند باعث خشکی، قرمزی، سوزش یا پوسته ریزی شوند. در تفاوت AHA و BHA از نظر تحریک کنندگی، نوع اسید، غلظت، دفعات مصرف و حساسیت پوست اهمیت زیادی دارد.
8. حساسیت به نور خورشید
استفاده از محصولات لایه بردار می‌تواند نیاز به محافظت دقیق تر در برابر نور خورشید ایجاد کند. به خصوص هنگام استفاده از AHA، استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF مناسب اهمیت زیادی دارد؛ BHA نیز بهتر است همراه با محافظت در برابر آفتاب استفاده شود.
9. زخم شدن پوست
AHA و BHA در صورت استفاده بیش از حد یا روی پوست آسیب دیده می‌توانند باعث التهاب شدید و آسیب به سد پوستی شوند و در موارد شدیدتر حتی زمینه ایجاد زخم یا لک پس از التهاب را فراهم کنند. بنابراین نباید اسیدها را روی زخم باز، پوست سوخته یا به شدت تحریک شده استفاده کرد.
AHA چیست؟
آلفا هیدروکسی اسیدها گروهی از اسیدهای محلول در آب هستند که منابع رایج آنها نیشکر، شیر و بادام است. وظیفه این عناصر این است که سلول های مرده سطح پوست را پاک کرده و به روشن تر شدن پوست کدر، کم رنگ تر شدن لکه های سطحی، یکدست شدن بافت پوست، نرم تر شدن پوست خشک و زبر کمک میکنند.
- محل اثر: سطح پوست
- مناسب برای: پوست خشک کدر، دارای لکه‌های سطحی و زبری. در محصولات بدن هم برای پوست‌های زبر کاربردی است.
- شدت اثر: بسته به نوع اسید و غلظت متفاوت است. لاکتیک و مندلیک ملایم‌تر هستند و گلیکولیک قوی‌تر.
- زمان مصرف: معمولا شب ها چون پوست را به آفتاب حساس میکند
انواع آلفا هیدروکسی اسید
- اسید گلیکولیک: کوچکترین مولکول در میان AHAها است که بیشتر نفوذ کرده و اثر قوی‌تری دارد؛ اما احتمال تحریک آن هم بیشتر است. این نوع از AHA بیشتر برای پوست‌های مقاوم و کسانی که به‌دنبال اثر ضدپیری هستند؛ مناسب است.
- اسید لاکتیک: مولکولش بزر‌تر بوده اما اثرش ملایم‌تر است. همچنین علاوه بر لایه برداری، به حفظ رطوبت پوست هم کمک میکند. این ماده برای مبتدی‌ها و پوست های خشک بهترین گزینه به‌حساب می‌آید.
- اسید مندلیک: بزرگ‌ترین مولکول را داشته و آهسته تر نفوذ میکند؛ کمترین تحریک را روی پوست ایجاد کرده و برای پوست های حساس پیشنهاد متفاوت و منحصر به فردی است.
BHA چیست؟
مهمترین BHA، اسید سالیسیلیک است که در چربی حل میشود؛ به همین دلیل می‌تواند وارد منافذ پر از چربی شده و سبوم و سلول های مرده انباشته را از داخل کاملا پاک کند. هم چنین به کاهش جوش های سرسیاه و سرسفید، کنترل جوش های زیرپوستی، جمع کردن منافذ باز کمک میکند.
BHA می‌تواند پوست را خشک کند و باعث پوسته پوسته شدن آن باشد. به همین دلیل افراد باردار و کسانی که به آسپرین حساسیت دارند؛ قبل از به‌کار بردن محصولاتی شامل این عنصر، حتماً باید با پزشک مشورت کنند.
- محل اثر: سطح پوست و داخل منافذ.
- مناسب برای: پوست‌های چرب، مستعد جوش و دارای جوش‌های سرسیاه.
- شدت اثر: معمولا غلظت کمتری داشته اما در پوست خشک یا حساس می‌تواند ایجاد خشکی بیشتری کند.
- زمان مصرف: با درنظر گرفتن میزان تحمل پوست، شب‌ها یا صبح‌ها قابل استفاده است. اگر پوستتان به آفتاب حساس نیست؛ برخلاف AHA محدودیت سختگیرانه‌ای برای استفاده روزانه ندارد. اما چون همراه با آن باید ضد آفتاب استفاده کرد، خیلی‌ها ترجیح می‌دهند که شب‌ها از آن استفاده کنند.
کدامیک برای پوستتان مناسب‌تر است؛ AHA یا BHA؟
همه چیز بستگی به این دارد که شما نوع تایپ پوستی خود را بشناسید تا براساس آن بتوانید بهترین محصول با مناسب‌ترین ترکیبات را برای لایه برداری پوستتان انتخاب کنید.
- پوست چرب و مستعد جوش: برای این تایپ پوستی BHA بهترین انتخاب است.
- پوست خشک و کدر: AHA ملایم مثل لاکتیک یا مندلیک مناسب‌تر است.
- پوست مختلط: می‌تواند BHA را برروی ناحیه T و AHA ملایم را برروی بقیه صورت استفاده کند. البته امکان استفاده هر دو محصول به صورت جداگانه در شب‌ها هم وجود دارد.
- پوست حساس: با غلظت کم و اسید ملایم مثل مندلیک شروع کنید و حتماً تست حساسیت انجام دهید.
- پوست‌های دارای لکه و چین‌های ریز: AHA مخصوصا گلیکولیک انتخاب رایج‌تری برای این نوع پوست است.
البته فراموش نکنید که اگر از بیماری پوستی مثل روزاسه، اگزما یا آکنه‌های شدید و فعال رنج می‌برید؛ حتما قبل از شروع با متخصص پوست مشورت کنید.
جمع بندی
AHA محلوب در آب است و سطح پوست را هدف می‌گیرد که برای لکه، زبری و کدری بهترین انتخاب است. BHA هم محلول در چربی است و قسمت داخلی منافذ را پاکسازی میکند؛ پس برای پوست‌های چرب و جوش‌دار مناسب‌ترین است.
در مورد محصولات هم، لایه بردارهای AHA و BHA با اسکراب‌های دانه‌دار تفاوت دارند و ترکیبشان با اسکراب می‌تواند زیاده‌روی باشد. در آخر بازهم تاکید می‌کنیم که محصولات حاول AHA و BHA را با غلظت کم و پایین استفاده کرده، ضد آفتاب را فراموش نکنید و اگر پوستتان التهاب و نشانه‌های حساسیت از خود نشان داد، حتما استفاده از محصول را قطع کرده و به متخصص پوست مراجعه کنید.
سوالات متداول
آیا میتوان AHA و BHA را باهم ترکیب کرد؟
ترکیب این دو عنصر با یکدیگر قابل انجام شدن است؛ اما فراموش نکنید که از استفاده همزمان چند محصول قوی مثل ترکیب محصولات دارای AHA و BHA با رتینول در یک نوبت جدا خودداری شود. همچنین اگر پوست شما بعد از استفاده از این محصولات دچار التهاب، قرمزی، سوزش، خارش یا هرعلامت و نشانه غیرمعمولی شد؛ بلافاصله مصرف را کم یا متوقف کنید.
هرچند وقت یکبار باید لایه برداری انجام شود؟
معمولا از 1 تا 2 بار در هفته شروع شده و با در نظر گرفتن میزان تحمل پوست، به مرور افزایش پیدا میکند.
برای پوست های حساس کدامیک مناسب‌تر است؟
اسید مندلیک یا لاکتیک با غلظت کم همراه با انجام تست حساسیت.
آیا AHA و BHA جای اسکراب را می‌گیرند؟
در بیشتر موارد بله. اگر از این اسیدها استفاده می‌کنید؛ معمولاً به اسکراب دانه دار نیاز ندارید. ضمناً فراموش نکنید که ترکیب AHA و BHA یا اسکراب ممکن است پوست را بیش از حد تحریک کند.
