7 تفاوت مهم ارتودنسی ثابت و متحرک؛ کدام روش برای شما بهتر است؟

• مجله زوم لایف
• به‌روزرسانی: 1 ماه پیش
• خواندن: 8 دقیقه

داشتن دندان‌های مرتب و لبخندی زیبا یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر اعتمادبه‌نفس و سلامت دهان و دندان است. به همین دلیل بسیاری از افراد برای اصلاح نامرتبی دندان‌ها به سراغ درمان ارتودنسی می‌روند. اما یکی از اولین سوالاتی که برای متقاضیان ایجاد می‌شود این است که ارتودنسی ثابت بهتر است یا متحرک؟

هر یک از این روش‌ها مزایا، محدودیت‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند و انتخاب نهایی به عواملی مانند سن بیمار، شدت نامرتبی دندان‌ها، بودجه و نظر متخصص ارتودنسی بستگی دارد. بسیاری از افراد پیش از شروع درمان برای آشنایی با بهترین متخصصان و بررسی روش‌های مختلف ارتودنسی از منابع معتبر حوزه دندانپزشکی استفاده می‌کنند.

در این میان، وب سایت ایران دنتال به‌عنوان یکی از مراجع تخصصی معرفی برترین دندانپزشکان ایران، اطلاعات جامعی درباره خدمات دندانپزشکی، ارتودنسی و انتخاب پزشک مناسب ارائه می‌دهد. 

اگر قصد دارید پیش از شروع درمان با انواع روش‌های ارتودنسی، مزایا و معایب هر کدام آشنا شوید و اطلاعات بیشتری درباره انتخاب متخصص مناسب به دست آورید، برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره تخصصی کلیک کنید. در ادامه به بررسی ۷ تفاوت مهم ارتودنسی ثابت و متحرک می‌پردازیم تا بتوانید انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

ارتودنسی ثابت چیست؟

ارتودنسی ثابت روشی است که در آن براکت‌ها روی دندان‌ها چسبانده می‌شوند و تا پایان درمان از روی دندان برداشته نمی‌شوند. این براکت‌ها با استفاده از سیم‌های مخصوص به یکدیگر متصل شده و به تدریج دندان‌ها را در موقعیت صحیح قرار می‌دهند. ارتودنسی ثابت یکی از مؤثرترین روش‌های اصلاح نامرتبی دندان‌ها، مشکلات بایت و ناهنجاری‌های فکی محسوب می‌شود و برای درمان‌های پیچیده کاربرد فراوانی دارد.

ارتودنسی متحرک چیست؟

ارتودنسی متحرک شامل پلاک‌هایی است که بیمار می‌تواند آن‌ها را از دهان خارج کرده و مجدداً استفاده کند. امروزه الاینرهای شفاف نیز در گروه ارتودنسی متحرک قرار می‌گیرند. این روش معمولاً برای مشکلات خفیف تا متوسط کاربرد دارد و به دلیل قابلیت خارج کردن دستگاه، محبوبیت زیادی میان نوجوانان و بزرگسالان پیدا کرده است.

۷ تفاوت ارتودنسی ثابت و متحرک

۱. میزان اثربخشی درمان

مهم‌ترین تفاوت ارتودنسی ثابت و متحرک به قدرت درمان آن‌ها مربوط می‌شود. ارتودنسی ثابت به دلیل اتصال دائمی به دندان‌ها، کنترل بیشتری روی حرکات دندانی ایجاد می‌کند و قادر است پیچیده‌ترین ناهنجاری‌ها را اصلاح کند.
در مقابل، ارتودنسی متحرک بیشتر برای مشکلات خفیف تا متوسط مناسب است و در برخی موارد نمی‌تواند جایگزین ارتودنسی ثابت شود.

۲. مدت زمان درمان

مدت زمان درمان در هر فرد متفاوت است اما معمولاً ارتودنسی ثابت روند درمانی قابل پیش‌بینی‌تری دارد. در ارتودنسی متحرک، نتیجه درمان تا حد زیادی به همکاری بیمار بستگی دارد. اگر بیمار پلاک را به اندازه کافی استفاده نکند، طول درمان افزایش پیدا می‌کند.

به طور میانگین:

• ارتودنسی ثابت: ۱۲ تا ۳۶ ماه
• ارتودنسی متحرک: ۶ تا ۲۴ ماه

۳. ظاهر و زیبایی

یکی از مهم‌ترین دلایل محبوبیت ارتودنسی متحرک، ظاهر بهتر آن است. الاینرهای شفاف تقریباً نامرئی هستند و هنگام صحبت کردن یا لبخند زدن کمتر دیده می‌شوند.
در مقابل، براکت‌های فلزی ارتودنسی ثابت بیشتر در معرض دید قرار دارند؛ هرچند امروزه انواع سرامیکی و شفاف نیز عرضه شده‌اند.

۴. راحتی استفاده

در ارتودنسی متحرک بیمار می‌تواند هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن دستگاه را خارج کند. این موضوع باعث می‌شود رعایت بهداشت دهان و دندان آسان‌تر باشد. اما در ارتودنسی ثابت، براکت‌ها همیشه روی دندان‌ها قرار دارند و تمیز کردن آن‌ها نیاز به دقت بیشتری دارد.

۵. میزان همکاری بیمار

یکی از مهم‌ترین چالش‌های ارتودنسی متحرک، همکاری بیمار است. برای رسیدن به نتیجه مطلوب، پلاک متحرک باید روزانه حدود ۲۰ تا ۲۲ ساعت استفاده شود. اگر بیمار دستگاه را مرتب خارج کند یا ساعات استفاده را کاهش دهد، روند درمان با مشکل مواجه خواهد شد.
در ارتودنسی ثابت این نگرانی وجود ندارد زیرا براکت‌ها به صورت دائمی روی دندان‌ها قرار دارند.

۶. مراقبت و نگهداری

ارتودنسی متحرک نیازمند مراقبت ویژه از پلاک‌ها است. گم شدن، شکستن یا آسیب دیدن پلاک می‌تواند هزینه‌های اضافی ایجاد کند. در ارتودنسی ثابت نیز رعایت بهداشت اهمیت زیادی دارد اما احتمال گم شدن تجهیزات وجود ندارد.

۷. هزینه درمان

هزینه یکی از مهم‌ترین عوامل تصمیم‌گیری برای انتخاب نوع ارتودنسی است. در بسیاری از موارد ارتودنسی متحرک سنتی هزینه کمتری نسبت به ارتودنسی ثابت دارد؛ اما الاینرهای شفاف پیشرفته ممکن است حتی از ارتودنسی ثابت نیز گران‌تر باشند. به همین دلیل هزینه نهایی به نوع دستگاه، شدت ناهنجاری و مدت درمان بستگی دارد.

هزینه ارتودنسی ثابت و متحرک در سال ۱۴۰۵

هزینه ارتودنسی تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند شدت ناهنجاری دندان‌ها، تخصص پزشک، نوع تجهیزات مورد استفاده، مدت زمان درمان و موقعیت جغرافیایی کلینیک قرار دارد. به همین دلیل نمی‌توان برای همه افراد یک رقم ثابت اعلام کرد؛ اما به طور کلی تعرفه‌های تقریبی ارتودنسی در سال ۱۴۰۵ به شرح زیر است:

توجه: هزینه‌ها تقریبی بوده و ممکن است با توجه به شرایط هر بیمار و تعرفه کلینیک متفاوت باشد.

چه افرادی کاندید مناسب ارتودنسی ثابت هستند؟

ارتودنسی ثابت معمولاً برای افراد زیر توصیه می‌شود:

• افرادی با نامرتبی شدید دندان‌ها
• افرادی که دچار مشکلات بایت هستند
• بیمارانی که نیاز به جابه‌جایی گسترده دندان‌ها دارند
• افرادی که احتمال همکاری ضعیف در استفاده از پلاک متحرک دارند
• نوجوانان و بزرگسالانی که به دنبال نتیجه قطعی‌تر هستند

چه افرادی کاندید مناسب ارتودنسی متحرک هستند؟

ارتودنسی متحرک بیشتر برای این افراد مناسب است:

• افرادی با نامرتبی خفیف تا متوسط
• کسانی که به ظاهر دستگاه ارتودنسی اهمیت می‌دهند
• افرادی که در جلسات کاری و اجتماعی حضور زیادی دارند
• بیمارانی که توانایی استفاده منظم از پلاک را دارند
• بزرگسالانی که تمایل به استفاده از الاینرهای شفاف دارند

مراقبت و تمیزکردن دندان ها در هنگام ارتودنسی به چه شکل است؟

به گفته ی متخصصین بخش بسیار مهمی از فرایند انجام ارتودنسی، مربوط به مراقبت‌های لازم بعد از گذاشتن براکت‌ها و بعد از درآوردن سیم‌ها و براکت‌ها است. موارد زیر را به خاطر داشته‌باشید:

• در طول مدتی که دستگاه در دهان قرار دارد، بسته به نوع براکت‌ها (ثابت یا متحرک) باید اصول تمیزکردن، رعایت بهداشت دهان و دندان و مراقبت‌های لازم در زمان غذا‌خوردن و ورزش را رعایت کرد.
• معمولا افرادی که ارتودنسی انجام می‌دهند باید از کش ارتودنسی مخصوص، مسواک ارتودنسی، نخ دندان ارتودنسی و ابزارهای مراقبتی مشابه استفاده کنند. این وسایل همگی مخصوص ارتودنسی دندان ساخته‌شده‌اند.
• مراقبت و تمیزکردن دندان‌ها در هنگام ارتودنسی هم اهمیت زیادی دارد. جمع‌شدن مواد غذایی و رعایت‌نکردن بهداشت دهان و دندان می‌تواند موجب پوسیدگی دندان‌ها و خرابی آنها شود و روی نتیجه‌ی نهایی تأثیر دارند. رعایت اصول بهداشتی برای کاهش عوارض ناشی از ارتودنسی هم ضرورت دارد. زرد‌شدن دندان‌ها در ارتودنسی می‌تواند در اثر تمیزنکردن دندان‌ها و عدم رعایت اصول بهداشت دهان و دندان ایجاد شود.
• افرادی که ارتودنسی دارند حتما باید در خصوص مصرف برخی غذاها محتاط باشند. مصرف غذاهای اسیدی و نوشابه‌های گازدار، جویدن آدامس و شکلات‌های سفت و کش‌دار، گاز زدن سیب و میوه‌های سفت یا موارد مشابه همگی از مهم‌ترین اصول مراقبتی بعد از انجام ارتودنسی است.

هنگام انتخاب بین ارتودنسی ثابت و متحرک به چه نکاتی توجه کنیم؟

بسیاری از افراد تنها بر اساس هزینه یا ظاهر دستگاه ارتودنسی تصمیم‌گیری می‌کنند؛ در حالی که انتخاب روش درمان باید بر اساس شرایط تخصصی دهان و دندان انجام شود.
پیش از شروع درمان بهتر است موارد زیر را در نظر بگیرید:

• شدت نامرتبی دندان‌ها
• وضعیت فک بالا و پایین
• سن بیمار
• مدت زمان مورد انتظار برای درمان
• بودجه در نظر گرفته شده
• میزان اهمیت ظاهر دستگاه ارتودنسی
• میزان توانایی فرد در استفاده منظم از پلاک‌های متحرک

 گاهی ممکن است بیمار تمایل به استفاده از ارتودنسی متحرک داشته باشد، اما شرایط دندان‌ها به گونه‌ای باشد که تنها ارتودنسی ثابت بتواند نتیجه مطلوب را ایجاد کند. به همین دلیل مشاوره با متخصص ارتودنسی قبل از تصمیم‌گیری اهمیت بسیار زیادی دارد. 

جمع‌بندی

در نهایت، انتخاب یک متخصص ارتودنسی باتجربه می‌تواند تأثیر زیادی در کیفیت درمان و رسیدن به لبخندی سالم و زیبا داشته باشد. بررسی سوابق پزشک، مشاهده نمونه‌کارها و آشنایی با روش‌های درمانی جدید به شما کمک می‌کند تصمیم آگاهانه‌تری بگیرید.

برای آشنایی با پزشکان بیشتر، مشاهده نمونه‌کارها و بررسی اطلاعات کامل متخصصان دندانپزشکی، می‌توانید از وب‌سایت «ایران دنتال» استفاده کنید که به عنوان مرجع تخصصی معرفی برترین دندانپزشکان ایران شناخته می‌شود و اطلاعات مفیدی در اختیار کاربران قرار می‌دهد.