کیست گانگلیون (برآمدگی مچ دست): علل، علائم و روشهای درمان
فهرست مطالب
کیست گانگلیون یک توده یا برجستگی پر از مایع است که معمولاً در نزدیکی مفاصل یا تاندونها، بهویژه در مچ دست و انگشتان، تشکیل میشود. این کیستها خوشخیم هستند و بهطور معمول خطری جدی برای سلامتی ایجاد نمیکنند، اما میتوانند باعث ناراحتی یا محدودیت حرکتی شوند.
در این مقاله مجله زوم لایف، به بررسی علل، علائم، تشخیص و روشهای درمان کیست گانگلیون میپردازیم.
کیست گانگلیون چیست؟
کیست گانگلیون (Ganglion Cyst) یا کیست مچ دست برجستگی هایی کیستی است که گاهی برروی مفاصل و تاندون ها ایجاد می شود. این کیست ها سرطان زا نیستند و در بیشتر موارد بدون ضرر هستند و در نواحی مختلفی در مچ دست ایجاد می شود اما اغلب در پشت دست اتفاق می افتد.
این کیست ها به سرعت ظاهر یا ناپدید می شوند و اندازه آنها هم تغییر می کند اکثر کیست ها به درمان نیازی ندارند. اگر چه در صورتیکه کیست ها دردناک باشد یا باعث ایجاد اختلال در عملکرد دست شوند می توان با جراحی مختصر کیست را از بین برد.
علل بروز کیست گانگلیون
آسیب یا فشار مکرر به مفصل: فعالیتهایی که فشار مداوم به مچ دست وارد میکنند، مانند تایپ کردن طولانیمدت یا ورزشهای سنگین، میتوانند باعث ایجاد کیست شوند.
- نشت مایع مفصلی: گاهی مایع سینوویال از مفصل یا تاندون به بیرون نشت کرده و در یک کیسه جمع میشود.
- آسیبهای قبلی: ضربه یا آسیب به مفصل ممکن است باعث ضعف کپسول مفصلی و تشکیل کیست شود.
- فعالیتهای تکراری: حرکات تکراری مچ دست، مانند کار با ابزارهای دستی، میتواند احتمال بروز کیست را افزایش دهد.
علائم کیست گانگلیون
- توده قابل مشاهده: برجستگی نرم و انعطافپذیر که در اندازههای مختلف ظاهر میشود.
- درد یا ناراحتی: بهویژه اگر کیست روی عصب فشار بیاورد.
- کاهش دامنه حرکتی: در مواردی که کیست بزرگ است.
- بیحسی یا سوزنسوزن شدن: اگر عصب تحت تأثیر قرار گیرد.
روشهای تشخیص کیست گانگلیون
- معاینه فیزیکی: پزشک با لمس و مشاهده توده میتواند تشخیص اولیه بدهد.
- آزمایش نور: عبور نور از داخل کیست برای بررسی نوع مایع درون آن.
- تصویربرداری: MRI یا سونوگرافی برای بررسی دقیقتر، بهویژه اگر کیست در عمق باشد.
- آسپیراسیون: کشیدن مایع از کیست برای بررسیهای بیشتر.
انواع روشهای درمان کیست گانگلیون
درمانهای غیرجراحی
- مراقبت محافظهکارانه: اگر کیست دردناک نیست، ممکن است نیازی به درمان خاصی نباشد و فقط تحت نظر باشد.
- استفاده از آتل: کاهش حرکت مفصل میتواند باعث کوچک شدن کیست شود.
- آسپیراسیون (تخلیه مایع): کشیدن مایع داخل کیست با سوزن، اما احتمال عود وجود دارد.
درمانهای جراحی
اگر کیست باعث درد شدید، محدودیت حرکتی یا عود مکرر شود:
- برداشت جراحی کیست: که معمولاً تحت بیحسی موضعی انجام میشود.
- آرتروسکوپی: روشی کمتهاجمی برای برداشتن کیست با استفاده از دوربین کوچک.
مراقبتهای پس از درمان
- استراحت دادن به ناحیه آسیبدیده: بهویژه پس از جراحی.
- فیزیوتراپی: برای بازیابی دامنه حرکتی و قدرت عضلات.
- پرهیز از فعالیتهای سنگین: برای جلوگیری از عود مجدد.
آیا میتوان از کیست گانگلیون پیشگیری کرد؟
راه خاصی برای پیشگیری کامل وجود ندارد، اما برخی اقدامات میتوانند خطر ایجاد آن را کاهش دهند:
- اجتناب از حرکات تکراری: بهویژه در مچ دست و انگشتان.
- تقویت عضلات اطراف مفاصل: برای حمایت بهتر از مفصل.
- استفاده از تجهیزات محافظتی: هنگام انجام فعالیتهای ورزشی یا کارهای یدی.
نتیجهگیری
کیست گانگلیون یک عارضه شایع اما معمولاً بیضرر است که میتواند با روشهای ساده یا پیشرفته درمان شود. اگرچه این کیستها اغلب نیازی به درمان فوری ندارند، اما توجه به علائم و مشورت با پزشک میتواند از عوارض احتمالی جلوگیری کند.
با آگاهی از علل، علائم و گزینههای درمانی، میتوانید با اطمینان بیشتری با این مشکل برخورد کنید. اگر تودهای روی مچ دست خود مشاهده کردید، نگران نشوید، اما حتماً با یک متخصص مشورت کنید.
