ایمپلنت دندان و سرطان: هر آن چیزی که باید بدانید!
سالهای زیادی است که دندانهای ازدسترفته و پوسیده با هر دلیلی به کمک دندانپزشکان ترمیم شده و تا حدودی به حالت اولیه خود باز میگردد. ابتدا برای جایگزین دندانهای طبیعی پوسیدهشده، از دندان مصنوعی استفاده شد که آن هم در نوع خود با همه خوبیها، معایبی داشت.
پیشرفت در علم پزشکی راه را برای متخصصان این رشته هموار کرد و باعث ساخت و استفاده از ابزار جدیدی شد. یکی از این ابزارها که نزدیک به دو دهه است به کلینیکهای دندانپزشکی راه پیدا کرده، ایمپلت دندان است. این وسیله مشکلات بسیاری را برای کسانی که مجبورند دندانهای پوسیده خود را که قابل ترمیم نیستند، بکشند برطرف کرده است.
ایمپلنت دندان چیست؟
دندانپزشکان ایمپلنت را هنری نامیدهاند که جایگزین دندانهای ازدسترفته میشود. ایمپلنت دندان برای یک یا چند دندان قابلاستفاده بوده و معمولا جنس آن از تیتانیوم است؛ البته دلیل استفاده از این فلز، شباهت آن با استخوانهای فک و آرواره است. اولین مرحله از این روش، جراحی کوچکی است که در قسمت ریشه انجام میشود و بیشتر با فک ارتباط خواهد داشت. مرحله بعدی فیکسچر نام دارد و میان 4 الی 6 ماه تثبیت آن زمان خواهد برد. تاج دندان یا همان بخش رویی که پس از ثبات گذاشته میشود، قطعات کوچکی، به اندازه دندان طبیعی است.
ایمپلت دندان، بهترین جایگزین برای دندان طبیعی است و کاملا شبیه به آن عمل خواهد کرد. پایه، جانشین ریشه دندان شده و به رشد استخوان فک کمک میکند و از تضعیف آن جلوگیری خواهد کرد؛ ضمنا این جانشین، برای افرادی مناسب خواهد بود که دندانهای طبیعی خود را ازدستداده باشند.
قسمت اعظم و بزرگ زیبایی صورت هر انسانی، دندانهای آن است که اگر خرابی و شکستگی دندان خودنمایی کند، بخش زیادی از چهره را تحت تاثیر قرار داده و آن را بدمنظر میکند. دندان، به استخوانهای ریزی گفته میشود که در دهان انسانها، میان دو فک قرارگرفته و کار اصلی آن جویدن غذا است.
آیا ایمپلنت دندان می تواند باعث سرطان شود؟
مطالعات متعدد نشان داده اند که ایمپلنت های دندانی باعث سرطان نمی شوند. اغلب، کارسینوم سلول سنگفرشی دهان (oral squamous cell carcinoma) با پری ایمپلنتیت (peri-implantitis) اشتباه گرفته می شود. این سردرگمی باعث شده است که بسیاری گمان کنند که ایمپلنت های دندانی باعث سرطان می شوند، در حالی که اینطور نیست.
پری ایمپلنتیت التهاب اطراف لثه است. ممکن است بعد از ایمپلنت دندان اتفاق بیفتد. بافت نرم لثه تحریک می شود. این منجر به بازجذب استخوان در بدن می شود. پری ایمپلنتیت شایع نیست و راه های زیادی برای درمان آن وجود دارد. درمان متفاوت است و بستگی به زمانی دارد که دندانپزشک شما این بیماری را کشف کند. بدون شک معاینات منظم پس از ایمپلنت دندان، پری ایمپلنتیت را قبل از اینکه به یک مشکل اصلی تبدیل شود، کشف خواهد کرد.
کارسینوم سلول سنگفرشی دهان معمولاً به عنوان سرطان دهان شناخته می شود. 95 درصد از سرطان دهان کسانی را مبتلا می کند که سیگار می کشند، الکل می نوشند یا هر دو را انجام می دهند. ایمپلنت های دندانی نه تنها باعث سرطان نمی شوند بلکه می توانند برخی از مشکلات ناشی از از دست دادن دندان را نیز کاهش دهند. این امر باعث می شود ایمپلنت های دندانی یک چیز خوب برای بیماران سرطانی باشند.
آیا افراد مبتلا به سرطان می توانند ایمپلنت دندان انجام دهند؟
این بستگی به نوع سرطان و محل یافتن آن دارد. بیماران سرطانی باید تحت پرتو درمانی یا شیمی درمانی قرار گیرند. برخی از بیماران سرطانی باید هم پرتودرمانی و هم شیمی درمانی را انجام دهند. اگر پرتودرمانی یا شیمی درمانی بر تراکم استخوان تأثیر بگذارد، ممکن است بیمار سرطانی واجد شرایط کاشت دندان نباشد. تراکم استخوان و سلامت بافت لثه، دو ویژگی مهم برای ایمپلنت های دندانی هستند.
برای آن دسته از بیماران سرطانی که پرتودرمانی می شوند، خطر استئونکروز فک وجود دارد. استئونکروز فک که معمولاً ONJ نامیده می شود زمانی رخ می دهد که استخوان فک در معرض دید قرار می گیرد و از کمبود خون رنج می برد. بیماران سرطانی که دچار استئونکروز می شوند نمی توانند ایمپلنت دندانی دریافت کنند. استخوان فک سالم برای پست ایمپلنت مورد نیاز است. اگر بیماران سرطانی مایل به کاشت مینی ایمپلنت های دندانی هستند که یک جایگزین احتمالی است، باید با انکولوژیست خود و همچنین دندانپزشک خود مشورت کنند.
پرتودرمانی و شیمی درمانی می تواند باعث ایجاد موارد زیر شود:
- خشکی دهان: خشکی دهان خوردن، قورت دادن و صحبت کردن را سخت می کند. همچنین می تواند منجر به پوسیدگی دندان شود.
- پوسیدگی دندان: پرتودرمانی می تواند باعث مشکلات عمده پوسیدگی دندان شود.
- درد گلو یا دهان: تشعشعات می تواند باعث التهاب و زخم های دردناک شود.
- زخم یا خونریزی لثه: تشعشع لثه ها را نرم می کند. که می تواند منجر به زخم و خونریزی شود. این ایده خوبی است که از خلال دندان پرهیز کنید و اگر لثهها زخم یا خونریزی دارید، خیلی محکم مسواک نزنید.
- عفونت: عفونت های دهان می تواند منجر به مشکلات ناتوان کننده تری شود. به طور روزانه زخم های دهان را بررسی کنید، چه پرتودرمانی یا شیمی درمانی داشته باشید.
تمام مشکلات ذکر شده در بالا می تواند برای بیمار سرطانی که ایمپلنت دندانی دریافت می کند مضر باشد. در بسیاری از موارد، بافت نرم استخوان به پیوند استخوان نیاز دارد. در زمانی که بیمار تحت شیمی درمانی یا پرتودرمانی است، روش های پیوند استخوان اغلب امکان پذیر نیست. این مهم است که بیماران قبل از بررسی ایمپلنت ابتدا با انکولوژیست خود مشورت کنند.
مزایای ایمپلنت دندان در بیماران سرطانی:
- ظاهر: ایمپلنت های دندانی مجموعه ای از دندان ها را ارائه می دهند که دائمی، طبیعی و عالی به نظر می رسند. ایمپلنتها نزدیکترین چیزی به دندانهای واقعی هستند که یک فرد میتواند داشته باشد.
- بهبود گفتار: از آنجایی که ایمپلنتها مستقیماً در استخوان فک قرار میگیرند، احتمال لغزش وجود ندارد. لغزش، که می تواند با دندان مصنوعی رخ دهد، می تواند بر الگوهای گفتار تأثیر بگذارد. از دست دادن دندان ها می تواند بر الگوهای گفتار نیز تأثیر بگذارد.
- راحتی: ایمپلنت های دندانی پس از بهبودی فوق العاده راحت هستند. بسیاری از بیماران ایمپلنت دندان ممکن است فراموش کنند که ایمپلنت دارند.
- جویدن: تاج قرار داده شده روی ایمپلنت مانند یک دندان واقعی عمل می کند. جویدن، فرآیند تجزیه غذا در دهان از طریق جویدن، تبدیل به یک نسیم می شود.
- عزت نفس: لبخند زدن منجر به بهبود عزت نفس می شود. برای اکثر مردم لبخند زدن با داشتن مجموعه کامل دندان بسیار آسان تر است.
خلاصه
توانبخشی دندان بیمارانی که از سرطان دهان رنج می برند، واقعاً یک کار چالش برانگیز برای دندانپزشکان است. این وضعیت با کاهش میزان موفقیت ایمپلنت ها به دلیل آسیب گسترده به استخوان فک پیچیده تر می شود. با این حال، به لطف پیوند استخوان، دندانپزشکان اکنون می توانند استخوان آسیب دیده را با بافت استخوانی سالم که از محل دیگری در بدن، از انسان یا حیوان دیگر، یا از یک منبع مصنوعی استخراج شده است، جایگزین کنند.
با ادامه تحقیقات، نتیجه درمان ایمپلنت به دنبال درمان سرطان به سرعت در حال بهبود است و میتوان آنها را مناسبترین گزینه برای جایگزینی دندان در بیماران سرطانی دانست.
